इति व्याहृत्य विबुधान्विश्वयोनिस्तिरोदधे ।
मनस्याहितकर्तव्यास्तेऽपि प्रतिययुर्दिवम् ॥

अन्वयः AI विश्वयोनिः इति विबुधान् व्याहृत्य तिरोदधे। मनसि आहितकर्तव्याः ते अपि दिवम् प्रतिययुः।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) इतीति ॥ विश्वस्य योनिः कारणम् । `योनिः स्त्रीणां भगस्थाने कारणं तान्त्रिके पणे` इति वैजयन्ती । बिबुधान्सुरानिति व्याहृत्याभिधाय तिरोदधोऽन्तर्हितवान् । ते देवा अपि मनस्याहितं कर्तव्यं यैस्ते तथोक्ताः सन्ता दिवं स्वर्गं ययुः प्रापुः

Summary AI Having thus spoken to the gods, Brahma, the source of the universe, disappeared. The gods, with their duty fixed in their minds, also returned to heaven.

सारांश AI देवताओं से ऐसा कहकर ब्रह्मा अंतर्धान हो गए और वे देवता भी अपने मन में कर्तव्य का भार लिए स्वर्ग की ओर लौट गए।

पदच्छेदः AI

इति	इति	thus
व्याहृत्य	व्याहृत्य (वि+आ√हृ+ल्यप्)	having spoken
विबुधान्	विबुध (२.३)	to the gods
विश्वयोनिः	विश्व–योनि (१.१)	the source of the universe (Brahma)
तिरोदधे	तिरोदधे (तिरस्√धा कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	disappeared
मनसि	मनस् (७.१)	in their minds
आहितकर्तव्याः	आहित (आ√धा+क्त)–कर्तव्य (√कृ+तव्यत्, १.३)	those who had fixed their duty
ते	तद् (१.३)	they
अपि	अपि	also
प्रतिययुः	प्रतिययुः (प्रति√इ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	returned
दिवम्	दिव् (२.१)	to heaven

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
इ	ति	व्या	हृ	त्य	वि	बु	धा
न्वि	श्व	यो	नि	स्ति	रो	द	धे
म	न	स्या	हि	त	क	र्त	व्या
स्ते	ऽपि	प्र	ति	य	यु	र्दि	वम्

इति व्याहृत्य विबुधान्विश्वयोनिस्तिरोदधे ।
मनस्याहितकर्तव्यास्तेऽपि प्रतिययुर्दिवम् ॥

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

About

Resources

Connect

इति व्याहृत्य विबुधान्विश्वयोनिस्तिरोदधे ।मनस्याहितकर्तव्यास्तेऽपि प्रतिययुर्दिवम् ॥

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

About

Resources

Connect

इति व्याहृत्य विबुधान्विश्वयोनिस्तिरोदधे ।
मनस्याहितकर्तव्यास्तेऽपि प्रतिययुर्दिवम् ॥