भवल्लब्धवरोदीर्णस्तारकाख्यो महासुरः ।
उपप्लवाय लोकानां धूमकेतुरिवोत्थितः ॥

अन्वयः AI भवत्-लब्ध-वर-उदीर्णः तारक-आख्यः महा-असुरः लोकानाम् उपप्लवाय धूमकेतुः इव उत्थितः (अस्ति) ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) भवदिति ॥ भवतस्त्वत्तो लब्धेन वरेणोदीर्ण उद्धतः तारक इत्याख्या नामधेयं यस्य स तारकाख्यः । महानसुरो महासुरः । `सन्महत्परमोत्तमोत्कृष्टाः पूज्यमानैः` (अष्टाध्यायी २.१.६१ ) इति तत्पुरुषः । धूमकेतुरुत्पातविशेष इव लोकानामुपप्लवायोपद्रवायोत्थित उत्पन्नः
Summary AI "A great demon named Taraka, made arrogant by a boon he obtained from you, has arisen like a comet for the affliction of the worlds." Brihaspati names the cause of their distress.
सारांश AI आपसे वर प्राप्त कर अहंकारी बना तारक नाम का महासुर लोकों के विनाश के लिए धूमकेतु के समान उदित हुआ है।
पदच्छेदः AI
भवल्लब्धवरोदीर्णःभवत्लब्ध (√लभ्+क्त)वरउदीर्ण (उद्√ईर्+क्त, १.१) arrogant due to a boon obtained from you
तारकाख्यःतारक–आख्य (१.१) named Taraka
महासुरःमहाअसुर (१.१) a great demon
उपप्लवायउपप्लव (उप√प्लु, ४.१) for the affliction
लोकानाम्लोक (६.३) of the worlds
धूमकेतुःधूमकेतु (१.१) a comet
इवइव like
उत्थितःउत्थित (उद्√स्था+क्त, १.१) has arisen
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
ल्ल ब्ध रो दी र्ण
स्ता का ख्यो हा सु रः
प्ल वा लो का नां
धू के तु रि वो त्थि तः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.