तेषामाविरभूद्ब्रह्मा परिम्लानमुखश्रियाम् ।
सरसां सुप्तपद्मानां प्रातर्दीधितिमानिव ॥

अन्वयः AI परिम्लानमुखश्रियाम् तेषाम् पुरतः ब्रह्मा, सुप्तपद्मानाम् सरसाम् पुरतः प्रातः दीधितिमान् इव, आविः अभूत्।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तेषामिति । परिम्लाना परिक्षीणा मुखश्रीर्मुखकान्तिर्येषां तथोक्तानां तेषां देवानां ब्रह्मा सुप्तपद्मानां मुकुलितारविन्दानां सरसां प्रातर्दीधितमान्सूर्यं इवाविरभूत् । प्रकाशोऽभूदित्यर्थः । `प्रकाशे प्रादुराविः स्यात्` इत्यमरः । सूर्योपमानेन तेषां म्लानिहरणत्वं सूचितम् । अत्रोपमाऽलङ्कारः । तल्लक्षणं तु- `स्वतः सिद्धेन भिन्नेन संमतेन च धर्मतः । साम्यमन्येन वर्ण्यस्य वाच्यं चैकपदोपमा ॥` इति
Summary AI Brahma appeared before the gods, whose faces had lost their luster, just as the morning sun appears before lakes whose lotuses are still closed.
सारांश AI मुरझाए हुए मुखों वाले उन देवताओं के सामने ब्रह्मा वैसे ही प्रकट हुए जैसे प्रातःकाल बंद कमलों वाले तालाबों के समक्ष सूर्य उदित होता है।
पदच्छेदः AI
तेषाम्तद् (६.३) of them
आविःआविस् manifest
अभूत्अभूत् (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) became
ब्रह्माब्रह्मन् (१.१) Brahma
परिम्लानमुखश्रियाम्परिम्लान (परि√म्लै+क्त)मुखश्री (६.३) of those whose facial luster was faded
सरसाम्सरस् (६.३) of lakes
सुप्तपद्मानाम्सुप्त (√स्वप्+क्त)पद्म (६.३) with sleeping lotuses
प्रातःप्रातर् in the morning
दीधितिमान्दीधितिमत् (१.१) the sun
इवइव like
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
ते षा मा वि भू द्ब्र ह्मा
रि म्ला मु श्रि याम्
सां सु प्त द्मा नां
प्रा र्दी धि ति मा नि
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.