न्यस्ताक्षरा धातुरसेन यत्र
भूर्जत्वचः कुञ्जरबिन्दुशोणाः ।
व्रजन्ति विद्याधरसुन्दरीणा-
मनङ्गलेखक्रिययोपयोगम् ॥

अन्वयः AI यत्र कुञ्जरबिन्दुशोणाः भूर्जत्वचः धातुरसेन न्यस्ताक्षराः सत्यः विद्याधरसुन्दरीणाम् अनङ्गलेखक्रियया उपयोगम् व्रजन्ति ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) न्यस्ताक्षरा इति ॥ यत्र हिमाद्रौ धातुरसेन सिन्दूरादिद्रवेण `श्रृङ्गारादौ विषे वीर्ये गुणे रागे द्रवे रसः` इत्यमरः । न्यस्ताक्षरा लिखितवर्णा अत एव कुञ्जरस्य ये बिन्दवः काये वयोविशेषभाविनः पद्मकाख्याः । पद्मकं बिन्दुजालकम्` इत्यमरः । त इव शोणा रक्तवर्णाः । लिखितभागेष्विति शेषः । भूर्जत्वचो भूर्जपत्रवल्कलानि । `भूर्जपपत्रो भुजो भूर्जो मृदुत्वक्चार्मिका अपि` इति यादवः । विद्याधरसुन्दरीणाम् । लिख्यन्ते येषु ते लेखाः पत्रिकाः । अनङ्गस्य लेखास्तेषां क्रियया । कामव्यञ्जकलेखकरणेनेत्यर्थः । उपयोगमुपकारं व्रजन्ति । दिव्याङ्गनाविहारयोग्योऽयं शैल इति भावः

Summary AI There, birch barks, red like the spots on an elephant's face, with letters written on them using mineral ink, are used by the beautiful Vidyadhara women for writing love letters.

सारांश AI हाथियों के मद-बिन्दुओं के समान लाल रंग वाले भोजपत्रों पर धातुओं के रस से लिखे गए अक्षर विद्याधर सुंदरियों के प्रेम-पत्रों के रूप में उपयोग किए जाते हैं।

पदच्छेदः AI

न्यस्ताक्षराः	न्यस्त (नि√अस्+क्त)–अक्षर (१.३)	on which letters are written
धातुरसेन	धातु–रस (३.१)	with mineral ink
यत्र	यत्र	where
भूर्जत्वचः	भूर्ज–त्वच् (१.३)	birch barks
कुञ्जरबिन्दुशोणाः	कुञ्जर–बिन्दु–शोण (१.३)	red like the spots on an elephant
व्रजन्ति	व्रजन्ति (√व्रज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	attain
विद्याधरसुन्दरीणाम्	विद्याधर–सुन्दरी (६.३)	of the beautiful Vidyadhara women
अनङ्गलेखक्रियया	अनङ्ग–लेख–क्रिया (३.१)	for the purpose of writing love-letters
उपयोगम्	युज् (उप√युज्, +घञ्, २.१)	use

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
न्य	स्ता	क्ष	रा	धा	तु	र	से	न	य	त्र
भू	र्ज	त्व	चः	कु	ञ्ज	र	बि	न्दु	शो	णाः
व्र	ज	न्ति	वि	द्या	ध	र	सु	न्द	री	णा
म	न	ङ्ग	ले	ख	क्रि	य	यो	प	यो	गम्

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

About

Resources

Connect