तस्याः शलाकाञ्जननिर्मितेव
कान्तिर्भ्रुवोरानतलेखयोर्या ।
तां वीक्ष्य लीलाचतुरामनङ्गः
स्वचापसौन्दर्यमदं मुमोच ॥

अन्वयः AI तस्याः आनतलेखयोः भ्रुवोः या शलाकाञ्जननिर्मिता इव कान्तिः अस्ति, लीलाचतुराम् ताम् वीक्ष्य अनङ्गः स्वचापसौन्दर्यमदम् मुमोच।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तस्या इति । आयतलेखयोर्दीर्घरेखयोस्तस्याः पार्वत्या भ्रुवोः संबन्धिनी शलाकयाञ्जनेन निर्मितैव स्थिता या कान्तिर्लीलाचतुरां विलाससुभगां तां कान्तिं वीक्ष्यानङ्गः स्वचापसौन्दर्येण यो मदस्तं मुमोच । इह सौन्दर्यातिशयोक्तिः

Summary AI Seeing the beauty of her gracefully curved eyebrows, which seemed as if drawn with a collyrium stick, Ananga (the god of love), himself skilled in graceful arts, abandoned the pride he took in the beauty of his own bow.

सारांश AI काजल की रेखा के समान सुन्दर और वक्र भौंहों के विलास को देखकर कामदेव ने अपने स्वयं के धनुष के सौन्दर्य का अभिमान त्याग दिया।

पदच्छेदः AI

तस्याः	तद् (६.१)	Her
शलाकाञ्जननिर्मिता	शलाका–अञ्जन–निर्मित (निर्√मा+क्त, १.१)	as if drawn with a collyrium stick
इव	इव	like
कान्तिः	कान्ति (१.१)	splendor
भ्रुवोः	भ्रू (६.२)	of the two eyebrows
आनतलेखयोः	आनत (आ√नम्+क्त)–लेखा (६.२)	of the curved lines
या	यद् (१.१)	which
ताम्	तद् (२.१)	that
वीक्ष्य	वीक्ष्य (वि√ईक्ष्+ल्यप्)	having seen
लीलाचतुराम्	लीला–चतुर (२.१)	skillful in graceful movements
अनङ्गः	अनङ्ग (१.१)	Ananga (the god of love)
स्वचापसौन्दर्यमदम्	स्व–चाप–सौन्दर्य–मद (२.१)	the pride in the beauty of his own bow
मुमोच	मुमोच (√मुच् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	gave up

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
त	स्याः	श	ला	का	ञ्ज	न	नि	र्मि	ते	व
का	न्ति	र्भ्रु	वो	रा	न	त	ले	ख	यो	र्या
तां	वी	क्ष्य	ली	ला	च	तु	रा	म	न	ङ्गः
स्व	चा	प	सौ	न्द	र्य	म	दं	मु	मो	च

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect