अन्योन्यमुत्पीडयदुत्पलाक्ष्याः
स्तनद्वयं पाण्डु तथा प्रवृद्धम् ।
मध्ये यथा श्याममुखस्य तस्य
मृणालसूत्रान्तरमप्यलभ्यम् ॥
अन्योन्यमुत्पीडयदुत्पलाक्ष्याः
स्तनद्वयं पाण्डु तथा प्रवृद्धम् ।
मध्ये यथा श्याममुखस्य तस्य
मृणालसूत्रान्तरमप्यलभ्यम् ॥
स्तनद्वयं पाण्डु तथा प्रवृद्धम् ।
मध्ये यथा श्याममुखस्य तस्य
मृणालसूत्रान्तरमप्यलभ्यम् ॥
अन्वयः
AI
उत्पलाक्ष्याः पाण्डु स्तनद्वयम् अन्योन्यम् उत्पीडयत् तथा प्रवृद्धम्, यथा तस्य श्याममुखस्य मध्ये मृणालसूत्रान्तरम् अपि अलभ्यम् (आसीत्)।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
अन्योन्येति । अन्योन्यं परस्परम् । `कर्मव्यतिहारे सर्वनाम्ना द्वे वाच्ये` इति द्विरुक्तिः । `समासवच्च बहुलम्` इति बहुलवचनादसमासपक्षेऽपि पूर्वपदस्थस्य सुपः सुर्वक्तव्यः । उत्पीडयदुपरुन्धत्पाण्डु गौरमुत्पलाक्ष्याः स्तनव्दयं तथा तेन प्रकारेण प्रवृद्धम् । कर्तरि क्तः । श्याममुखस्य कृष्णचूचुकस्येति स्वरुपवर्णनं तस्य स्तनव्दयस्य मध्ये यथा येन प्रकारेण मृणालसूत्रान्तरं बिसतन्तुमात्रावकाशोऽप्यलभ्यं लब्धुमशक्यम् । `अन्तरमवकाशावधिपरिधानान्तर्धिभेदतादर्थ्ये` इत्यमरः (अमरकोशः ३.३.१९५ ) । अत्र संबन्धेऽसंबन्धरुपातिशयोक्त्यलंकारः । कुचयोः पीवरत्वातिशयार्थमवकाशसंबन्धेऽप्यसंबन्धाभिधानादिति
Summary
AI
The pale pair of breasts of the lotus-eyed one grew so much, pressing against each other, that between their dark nipples, there was not even space for a lotus-fibre thread.
सारांश
AI
उनके अत्यंत सघन और बढ़ते हुए श्वेत स्तनों ने परस्पर एक-दूसरे को इतना दबा रखा था कि उनके श्याम अग्रभागों के बीच कमल के तंतु के समान सूक्ष्म स्थान भी शेष नहीं था।
पदच्छेदः
AI
| अन्योन्यमुत्पीडयत् | अन्योन्य (२.१)–उत्पीडयत् (उद्√पीड्+शतृ, १.१) | pressing against each other |
| उत्पलाक्ष्याः | उत्पल–अक्षि (६.१) | of the lotus-eyed one |
| स्तनद्वयं | स्तन–द्वय (१.१) | the pair of breasts |
| पाण्डु | पाण्डु (१.१) | pale |
| तथा | तथा | so |
| प्रवृद्धम् | प्रवृद्ध (प्र√वृध्+क्त, १.१) | grew |
| मध्ये | मध्य (७.१) | between |
| यथा | यथा | that |
| श्याममुखस्य | श्याम–मुख (६.१) | of the dark-nippled |
| तस्य | तद् (६.१) | of it |
| मृणालसूत्रान्तरमप्यलभ्यम् | मृणाल–सूत्र–अन्तर (१.१)–अपि–लभ्य (√लभ्+यत्, १.१) | even the space for a lotus-fibre thread was unobtainable |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | न्यो | न्य | मु | त्पी | ड | य | दु | त्प | ला | क्ष्याः |
| स्त | न | द्व | यं | पा | ण्डु | त | था | प्र | वृ | द्धम् |
| म | ध्ये | य | था | श्या | म | मु | ख | स्य | त | स्य |
| मृ | णा | ल | सू | त्रा | न्त | र | म | प्य | ल | भ्यम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.