उन्मीलितं तूलिकयेव चित्रं
सूर्यांशुभिर्भिन्नमिवारविन्दम् ।
बभूव तस्याश्चतुरस्रशोभि
वपुर्विभक्तं नवयौवनेन ॥
उन्मीलितं तूलिकयेव चित्रं
सूर्यांशुभिर्भिन्नमिवारविन्दम् ।
बभूव तस्याश्चतुरस्रशोभि
वपुर्विभक्तं नवयौवनेन ॥
सूर्यांशुभिर्भिन्नमिवारविन्दम् ।
बभूव तस्याश्चतुरस्रशोभि
वपुर्विभक्तं नवयौवनेन ॥
अन्वयः
AI
तस्याः चतुरस्रशोभि वपुः नवयौवनेन विभक्तं (सत्), तूलिकया उन्मीलितं चित्रम् इव, सूर्यांशुभिः भिन्नम् अरविन्दम् इव बभूव।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
उन्मीलितमिति ॥ नवयौवनेन प्रथमयौवनेन विभक्तमभिव्यञ्जितम् । पीनजघनादिसंस्थानमित्यर्थः । तस्याः पार्वत्या वपुस्तूलिकया कूर्चिकया । शलाकयेत्यर्थः। `तूलिका कथिता लेख्यकूर्चिका तूलशय्ययोः` इति विश्वः । उन्मीलितं रञ्जनद्रव्येणोद्भासितं समुत्कीर्णम् । रुपमिति यावत् । चित्रमालेख्यमिव । सूर्यांशूभिर्भिन्नं विकसितमरविन्दं पद्ममिव चतस्त्रोऽस्त्रयो यस्य तच्चतुरस्त्रमन्यूनातिरिक्तं यथा तथा शोभत इति चतुरस्त्रशोभि । ताच्छील्ये णिनिः । बभूव । चित्रारविन्दयोस्तूलिकातरणिकिरणसंबन्ध इव स्वयं सिद्धस्यैवाङ्गसौष्ठवस्य यौवनप्रादुर्भावोऽभिव्यञ्जको बभूवेत्यर्थः
Summary
AI
Her perfectly beautiful body, articulated by new youth, became like a painting brought to life by a brush, or a lotus made to bloom by the sun's rays.
सारांश
AI
नवयौवन ने उनके अंगों को वैसे ही सुविभक्त और सुंदर बना दिया, जैसे तूलिका से बनाया गया कोई चित्र निखर उठता है या सूर्य की किरणों से कमल खिल जाता है।
पदच्छेदः
AI
| उन्मीलितं | उन्मीलित (उद्√मील्+णिच्+क्त, १.१) | brought to life |
| तूलिकयेव | तूलिका (३.१)–इव | like by a brush |
| चित्रं | चित्र (१.१) | a painting |
| सूर्यांशुभिः | सूर्य–अंशु (३.३) | by the sun's rays |
| भिन्नमिवारविन्दम् | भिन्न (√भिद्+क्त, १.१)–इव–अरविन्द (१.१) | like a lotus made to bloom |
| बभूव | बभूव (√भू कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | became |
| तस्याः | तद् (६.१) | Her |
| चतुरस्रशोभि | चतुरस्र–शोभिन् (√शुभ्+णिनि, १.१) | perfectly beautiful |
| वपुः | वपुस् (१.१) | body |
| विभक्तं | विभक्त (वि√भज्+क्त, १.१) | articulated |
| नवयौवनेन | नव–यौवन (३.१) | by new youth |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| उ | न्मी | लि | तं | तू | लि | क | ये | व | चि | त्रं |
| सू | र्यां | शु | भि | र्भि | न्न | मि | वा | र | वि | न्दम् |
| ब | भू | व | त | स्या | श्च | तु | र | स्र | शो | भि |
| व | पु | र्वि | भ | क्तं | न | व | यौ | व | ने | न |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.