सा भूधराणामधिपेन तस्यां
समाधिमत्यामुदपादि भव्या ।
सम्यक्प्रयोगादपरिक्षतायां
नीताविवोत्साहगुणेन संपत् ॥

अन्वयः AI भव्या सा भूधराणाम् अधिपेन समाधिमत्याम् तस्याम् उदपादि, सम्यक् प्रयोगात् अपरिक्षतायाम् नीतौ उत्साहगुणेन संपत् इव।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) सेति ॥ भव्या कल्याणी सा सती भूधराणामधिपेन हिमवता समाधिमत्यां नियमवत्यां तस्यां मेनकायां सम्यक्प्रयोगात्साध्वाचरणाद्धेतोरपरिक्षतायामभ्रष्टायां नीतावुत्साहगुणेनोत्साहशक्त्या । कर्त्रा । संपदिवोदपाद्युत्पादिता । उत्पद्यतेर्ण्यन्तात्कर्मणि लुङ् । `चिण्भावकर्मणोः` इति चिण्प्रत्ययः । `चिणो लुक्` (अष्टाध्यायी ६.४.१०४ ) इति तस्य लुक्
Summary AI That glorious one (Pārvatī) was born from her (Menā), who was deep in meditation, by the lord of the mountains (Himālaya). This was like prosperity being born from a sound policy, which is undamaged by improper application and is endowed with the quality of enthusiasm.
सारांश AI पर्वतराज हिमालय ने अपनी ध्यानमयी और पवित्र पत्नी मेना के गर्भ से उस मंगलमयी कन्या को वैसे ही प्राप्त किया, जैसे श्रेष्ठ नीति और उत्साह के मेल से संपत्ति प्राप्त होती है।
पदच्छेदः AI
सातद् (१.१) She
भूधराणाम्भूधर (६.३) of the mountains
अधिपेनअधिप (३.१) by the lord
तस्याम्तद् (७.१) in her (Menā)
समाधिमत्याम्समाधिमत् (७.१) who was in deep meditation
उदपादिउदपादि (उद्√पद् +णिच् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) was born
भव्याभव्य (१.१) the glorious one
सम्यक्सम्यक् proper
प्रयोगात्प्रयोग (५.१) from application
अपरिक्षतायाम्परिक्षत (परि√क्षि+क्त, ७.१) in the undamaged
नीतौनीति (७.१) in policy
इवइव like
उत्साहगुणेनउत्साहगुण (३.१) by the quality of enthusiasm
संपत्संपद् (१.१) prosperity
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
सा भू रा णा धि पे स्यां
मा धि त्या मु पा दि व्या
म्य क्प्र यो गा रि क्ष ता यां
नी ता वि वो त्सा गु णे सं पत्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.