आस्थितः स्थगितवारिदपङ्क्त्या
संध्यया गगनपश्चिमभागः ।
सोर्मिविद्रुमविन्तानविभासा
रञ्जितस्य जलधेः श्रियमूहे ॥
आस्थितः स्थगितवारिदपङ्क्त्या
संध्यया गगनपश्चिमभागः ।
सोर्मिविद्रुमविन्तानविभासा
रञ्जितस्य जलधेः श्रियमूहे ॥
संध्यया गगनपश्चिमभागः ।
सोर्मिविद्रुमविन्तानविभासा
रञ्जितस्य जलधेः श्रियमूहे ॥
अन्वयः
AI
स्थगित-वारिद-पङ्क्त्या संध्यया आस्थितः गगन-पश्चिम-भागः स-ऊर्मि-विद्रुम-वितान-विभासा रञ्जितस्य जलधेः श्रियम् ऊहे ।
English Summary
AI
The western part of the sky, occupied by the twilight which concealed the rows of clouds and had a splendor like an expanse of corals with waves, assumed the beauty of the colored ocean.
सारांश
AI
बादलों की पंक्तियों और संध्या की लाली से युक्त पश्चिमी आकाश, लहरों और मूंगों से सुशोभित समुद्र की शोभा पाने लगा।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
आस्थित इति ॥ स्थगितवारिदपङ्क्त्या पिहितमेघवृन्दया संध्ययास्थित आक्रान्तो व्याप्तो गगनपश्चिमभागः । सोर्मिः । ऊर्मिसंक्रान्तेत्यर्थः । तथा विद्रुमवितानविभासा प्रवाल प्रकरकान्त्या रञ्जितस्य स्वसावर्ण्यमापादितस्यं जलधेः श्रियमूहे । संध्याया रक्तवर्णत्वादिति भावः । वहतेः कर्तरि लिट् । तत्सद्दशीं श्रियमुवाहेत्यर्थः । अतएव निदर्शनालंकारः ॥
पदच्छेदः
AI
| आस्थितः | आस्थित (आ√स्था+क्त, १.१) | occupied |
| स्थगितवारिदपङ्क्त्या | स्थगित (√स्थग्+क्त)–वारिद–पङ्क्ति (३.१) | by the one which concealed the rows of clouds |
| संध्यया | संध्या (३.१) | by the twilight |
| गगनपश्चिमभागः | गगन–पश्चिम–भाग (१.१) | the western part of the sky |
| सोर्मिविद्रुमवितानविभासा | सह–ऊर्मि–विद्रुम–वितान–विभास् (३.१) | whose splendor was like an expanse of corals with waves |
| रञ्जितस्य | रञ्जित (√रञ्ज्+क्त, ६.१) | of the colored |
| जलधेः | जलधि (६.१) | ocean |
| श्रियम् | श्री (२.१) | the beauty |
| ऊहे | ऊहे (√वह् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | assumed |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | स्थि | तः | स्थ | गि | त | वा | रि | द | प | ङ्क्त्या |
| सं | ध्य | या | ग | ग | न | प | श्चि | म | भा | गः |
| सो | र्मि | वि | द्रु | म | वि | न्ता | न | वि | भा | सा |
| र | ञ्जि | त | स्य | ज | ल | धेः | श्रि | य | मू | हे |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.