साचि लोचनयुगं नमयन्ती
रुन्धती दयितवक्षसि पातम् ।
सुभ्रुवो जनयति स्म विभूषां
संगतावुपरराम च लज्जा ॥

अन्वयः AI साचि लोचनयुगं नमयन्ती, दयितवक्षसि पातं रुन्धती लज्जा, सुभ्रुवः संगतौ विभूषां जनयति स्म, उपरराम च।
English Summary AI During their union, the shyness of the beautiful-browed woman acted as her adornment; it made her cast her eyes sideways and checked her from falling onto her lover's chest. Then, that very shyness ceased to exist.
सारांश AI तिरछी नज़रों को झुकाते हुए और प्रिय के वक्ष पर गिरने से स्वयं को रोकती हुई स्त्रियों की लज्जा मिलन के क्षणों में समाप्त होकर उनके सौंदर्य का आभूषण बन गई।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) साचीति ॥ लोचनयुगं साचि तिर्यङ्गमयन्ती प्रिये तिर्यक्पातयन्ती । न तु समरेखयेत्यर्थः । दयितवक्षसि पातं रुन्धतीष्टमपि प्रतिबध्नती लज्जा सुभ्रुवो नायिकाया विभूषां शोभां जनयति स्म संगतौ सुरतप्रसङ्गे सत्युपरराम च । एवं यतस्तदा चाभूषणमेवेति भावः । विभाषाकर्मकात् इति परस्मैपदम् ॥
पदच्छेदः AI
साचिसाचि sideways
लोचनयुगम्लोचनयुग (२.१) the pair of eyes
नमयन्तीनमयन्ती (√नम्+णिच्+शतृ, १.१) causing to bend
रुन्धतीरुन्धती (√रुध्+शतृ, १.१) obstructing
दयितवक्षसिदयितवक्षस् (७.१) on the lover's chest
पातम्पात (२.१) the fall
सुभ्रुवःसुभ्रू (६.१) of the one with beautiful eyebrows
जनयतिजनयति (√जन् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) produced
स्मस्म (makes past tense)
विभूषाम्विभूषा (२.१) an adornment
संगतौसंगत (७.१) in union
उपररामउपरराम (उप√रम् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) ceased
and
लज्जालज्जा (१.१) shyness
छन्दः स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
सा चि लो यु गं न्ती
रु न्ध ती यि क्ष सि पा तम्
सु भ्रु वो ति स्म वि भू षां
सं ता वु रा ज्जा
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.