व्यानशे शशधरेण विमुक्तः
केतकीकुसुमकेसरपाण्डुः ।
चूर्णमुष्टिरिव लम्भितकान्ति-
र्वासवस्य दिशमंशुसमूहः ॥

अन्वयः AI शशधरेण विमुक्तः केतकी-कुसुम-केसर-पाण्डुः लम्भित-कान्तिः अंशु-समूहः चूर्ण-मुष्टिः इव वासवस्य दिशम् व्यानशे ।
English Summary AI The collection of moonbeams, released by the moon, pale-white like the filaments of a Ketaki flower and endowed with splendor, pervaded the eastern direction like a handful of powder.
सारांश AI चंद्रमा द्वारा छोड़ी गई केतकी के पराग जैसी श्वेत किरणें पूर्व दिशा में बिखेरी गई चूर्ण की मुट्ठी के समान फैल गईं।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) व्यानश इति ॥ शशधरेण चन्द्रेण विमुक्तः क्षिप्तः केतकीकुसुमकेसर इव पाण्डुर्लभ्भिता प्रापिता कान्तिर्यस्य सोऽशुसमूहो रश्मिसमूहश्चूर्णस्य कर्पूरक्षोदस्य मुष्टिरिव । मुष्टिशब्दस्य द्विलिङ्गत्वेऽप्यत्र पुंलिङ्गतैव ग्राह्या । उपमेयानुसारात् । वासवस्येन्द्रस्य दिशं प्राचीं व्यानशे व्याप । अनेन दिशानिशाकरयोर्नायिकानायकौपम्यं गम्यते ॥
पदच्छेदः AI
व्यानशेव्यानशे (वि√अश् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) pervaded
शशधरेणशशधर (३.१) by the moon
विमुक्तःविमुक्त (वि√मुच्+क्त, १.१) released
केतकीकुसुमकेसरपाण्डुःकेतकीकुसुमकेसरपाण्डु (१.१) pale-white like the filaments of a Ketaki flower
चूर्णमुष्टिरिवचूर्णमुष्टि (१.१)इव like a handful of powder
लम्भितकान्तिःलम्भित (√लभ्+णिच्+क्त)कान्ति (१.१) endowed with splendor
वासवस्यवासव (६.१) of Indra (i.e., eastern)
दिशम्दिश् (२.१) the direction
अंशुसमूहःअंशुसमूह (१.१) the collection of rays
छन्दः स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
व्या शे रे वि मु क्तः
के की कु सु के पा ण्डुः
चू र्ण मु ष्टि रि म्भि का न्ति
र्वा स्य दि मं शु मू हः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.