Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

इच्छतां सह वधूभिरभेदं
यामिनीविरहिणां विहगानाम् ।
आपुरेव मिथुनानि वियोगं
लङ्घ्यते न खलु कालनियोगः ॥

अन्वयः AI वधूभिः सह अभेदम् इच्छताम् यामिनी-विरहिणाम् विहगानाम् मिथुनानि वियोगम् एव आपुः । खलु काल-नियोगः न लङ्घ्यते ।
English Summary AI The pairs of birds (Chakravakas), who are separated by night and desire union with their mates, attained only separation. Indeed, the decree of fate cannot be transgressed.
सारांश AI पत्नियों के साथ रहने की इच्छा रखने वाले चक्रवाक पक्षियों को भी वियोग सहना पड़ा, क्योंकि काल के विधान का उल्लंघन असंभव है।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) इच्छतामिति ॥ वधूभिः स्वकामिनीभिः सहाभेदमवियोगमिच्छताम् । तथा संकल्पवतामपीत्यर्थः । यामिनीषु विरहिणाम् । नियतवियोगानामित्यर्थः। रहतेरावश्यकेऽर्थे णिनिः । यद्वा निन्दायामिनिः। तेषां विहगानां चक्रवाकाणां मिथुनानि वियोगमापुरेव । न तु नापुरित्ययोगव्यवच्छेदः । तथाहि । कालनियोगो दैवाज्ञा न लङ्घ्यते खलु । दुर्वार इत्यर्थः॥
पदच्छेदः AI
इच्छतांइच्छत् (√इष्+शतृ, ६.३) of those desiring
सहसह with
वधूभिःवधू (३.३) their mates
अभेदंअभेद (२.१) union
यामिनीविरहिणांयामिनीविरहिन् (६.३) of those separated by night
विहगानाम्विहग (६.३) of the birds
आपुरेवआपुः (√आप् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)एव attained only
मिथुनानिमिथुन (१.३) the pairs
वियोगंवियोग (२.१) separation
लङ्घ्यतेलङ्घ्यते (√लङ्घ् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is transgressed
not
खलुखलु indeed
कालनियोगःकालनियोग (१.१) the decree of fate
छन्दः स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
च्छ तां धू भि भे दं
या मि नी वि हि णां वि गा नाम्
पु रे मि थु ना नि वि यो गं
ङ्घ्य ते लु का नि यो गः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.