उदस्य धैर्यं दयितेन सादरं
प्रसादितायाः करवारिवारितम् ।
मुखं निमीलन्नयनं नतभ्रुवः
श्रियं सपत्नीवदनादिवाददे ॥

अन्वयः AI दयितेन धैर्यम् उदस्य सादरम् प्रसादितायाः नत-भ्रुवः कर-वारि-वारितम् निमीलत्-नयनम् मुखम् सपत्नी-वदनात् इव श्रियम् आददे।
English Summary AI The face of the woman with arched brows, her eyes closing as she was splashed with water from her beloved's hand—after he had lovingly pacified her and she had cast off her pride—seemed to steal the splendor from her rival's face.
सारांश AI प्रिय द्वारा फेंके गए जल को रोकने के लिए आँखें मूँदकर हाथ आगे बढ़ाती हुई सुंदरी का मुख ऐसा लग रहा था मानो उसने अपनी सौतनों की सारी शोभा छीन ली हो।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) उदस्येति ॥ दयितेन धैर्यं काठिन्यमुदस्यापनीय । अनुनीयेत्यर्थः । सादरं यथा तथा प्रसादितायाः सौमनस्यं गमिताया नतभ्रुवः स्त्रियः संबन्धि करवारिभिर्वारितभवरुद्धमतएव निमीलती नयने यस्य तन्मुखं सपत्नीवदनादिव श्रियमाददे जग्राह । तदानीं तद्वदनस्य निःश्रीकत्वात्तदीयश्रीग्रहणमुत्प्रेक्ष्यते ॥
पदच्छेदः AI
उदस्यउदस्य (उद्√अस्+ल्यप्) having cast off
धैर्यंधैर्य (२.१) her pride,
दयितेनदयित (३.१) by her beloved
सादरंसादरम् lovingly
प्रसादितायाःप्रसादित (प्र√सद्+णिच्+क्त, ६.१) of her who was pacified,
करवारिवारितम्करवारिवारित (१.१) splashed with water from his hand,
मुखंमुख (१.१) the face
निमीलन्नयनंनिमीलत् (नि√मील्+शतृ)नयन (१.१) with closing eyes
नतभ्रुवःनतभ्रू (६.१) of the woman with bent brows,
श्रियंश्री (२.१) the splendor
सपत्नीवदनात्सपत्नीवदन (५.१) from her rival's face
इवइव as if
आददेआददे (आ√दा कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) took away.
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
स्य धै र्यं यि ते सा रं
प्र सा दि ता याः वा रि वा रि तम्
मु खं नि मी न्न नं भ्रु वः
श्रि यं त्नी ना दि वा दे
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.