Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

प्रियेण संग्रथ्य विपक्षसंनिधा-
वुपाहितां वक्षसि पीवरस्तने ।
स्रजं न काचिद्विजहौ जलाविलां
वसन्ति हि प्रेम्णि गुणा न वस्तुनि ॥

अन्वयः AI काचित् विपक्ष-संनिधौ प्रियेण संग्रथ्य पीवर-स्तने वक्षसि उपाहिताम् जल-आविलाम् स्रजम् न विजहौ। हि गुणाः प्रेम्णि वसन्ति, न वस्तुनि।
English Summary AI In the presence of her rivals, a certain woman did not discard the garland, though spoiled by water, which her beloved had strung and placed on her plump chest. Indeed, value resides in love, not in the object itself.
सारांश AI प्रिय द्वारा सौत के समक्ष पहनाई गई वह गंदी माला भी किसी स्त्री ने नहीं त्यागी, क्योंकि अनुराग का आधार गुण होते हैं, बाहरी वस्तु नहीं।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) प्रियेणेति ॥ काचित्प्रियेण संग्रथ्य स्वयमेव रचयित्वा विपक्षसंनिधौ सपत्नीजनसमक्षं पीवरस्तने वक्षस्युपाहितां स्रजं मालां जलाविलाम् । मृदितामपीत्यर्थः । तां न विजहौ न तत्याज । न च निर्गुणायां तत्र का प्रीतिरिति वाच्यमित्यर्थान्तरन्यासेनाह-गुणाः प्रेम्णि वसन्ति । वस्तुनि न वसन्ति हि । यत्प्रेमास्पदं तदेव गुणवत् । अन्यत्तु गुणवदपि निर्गुणमेव । प्रेम तु न वस्तुपरीक्षामपेक्षत इति भावः ॥
पदच्छेदः AI
प्रियेणप्रिय (३.१) by her beloved,
संग्रथ्यसंग्रथ्य (सम्√ग्रन्थ्+ल्यप्) having been strung together
विपक्षसंनिधौविपक्षसंनिधि (७.१) in the presence of her rivals,
उपाहितांउपाहित (उप+आ√धा+क्त, २.१) and placed
वक्षसिवक्षस् (७.१) on the chest
पीवरस्तनेपीवरस्तन (७.१) with plump breasts,
स्रजंस्रज् (२.१) the garland,
not
काचित्किम् (१.१) a certain woman
विजहौविजहौ (वि√हा कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) did discard,
जलाविलांजलआविल (२.१) though spoiled by water.
वसन्तिवसन्ति (√वस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) dwell
हिहि Indeed,
प्रेम्णिप्रेमन् (७.१) in love
गुणाःगुण (१.३) merits
not
वस्तुनिवस्तु (७.१) in the object.
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
प्रि ये सं ग्र थ्य वि क्ष सं नि धा
वु पा हि तां क्ष सि पी स्त ने
स्र जं का चि द्वि हौ ला वि लां
न्ति हि प्रे म्णि गु णा स्तु नि
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.