समानकान्तीनि तुषारभूषणैः
सरोरुहैरस्फुटपत्त्रपङ्क्तिभिः ।
चितानि घर्माम्बुकणैः समन्ततो
मुखान्यनुत्फुल्लविलोचनानि च ॥

अन्वयः AI तुषारभूषणैः अस्फुटपत्त्रपङ्क्तिभिः सरोरुहैः समानकान्तीनि, समन्ततः घर्माम्बुकणैः चितानि, अनुत्फुल्लविलोचनानि च मुखानि (दधन्ति) ।

English Summary AI And they had faces, covered all over with beads of perspiration, with languid, half-closed eyes. These faces rivaled the beauty of lotuses adorned with dew, whose rows of petals were not yet fully opened.

सारांश AI पसीने की बूंदों से युक्त और अधखुली आँखों वाले देवांगनाओं के मुख, ओस कणों से व्याप्त उन कमलों के समान थे जिनकी पंखुड़ियाँ पूरी तरह नहीं खिली थीं।

घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) समानेति ॥ किंच। धर्माम्बुकणैः स्वेदोदकबिन्दुभिः समन्ततश्चितानि व्याप्तान्यनुत्फुल्लविलोचनान्यविकसदक्षीण्यत एव तुषारभूषणैः शीकरपरिवृतैः।तुषारौ हिमशीकरौ इति शाश्वतः। अस्फुटपत्रपङ्क्तिभिरविकचदलावलिभिः। व्याकोशविकचस्फुटाः इत्यमरः (अमरकोशः २.४.७ ) । सरोरुहैः समानकान्तीनीत्युपमा। मुखानि च ॥ विनिर्यतीनां गुरुखेदमन्थरं सुराङ्गनानामनुसानुवर्त्मनः। सविस्मयं रूपयतो नभश्चरान्विवेश तत्पूर्वमिवेक्षणादरः

पदच्छेदः AI

समानकान्तीनि	समान–कान्ति (१.३)	having equal lustre
तुषारभूषणैः	तुषार–भूषण (३.३)	with lotuses adorned by dew
सरोरुहैः	सरोरुह (३.३)	with lotuses
अस्फुटपत्त्रपङ्क्तिभिः	अस्फुट–पत्त्र–पङ्क्ति (३.३)	with rows of unopened petals
चितानि	चित (√चि+क्त, १.३)	covered
घर्माम्बुकणैः	घर्म–अम्बु–कण (३.३)	with drops of perspiration
समन्ततः	समन्ततस्	all around
मुखानि	मुख (१.३)	faces
अनुत्फुल्लविलोचनानि	अनुत्फुल्ल–विलोचन (१.३)	with languid eyes
च	च	and

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
स	मा	न	का	न्ती	नि	तु	षा	र	भू	ष	णैः
स	रो	रु	है	र	स्फु	ट	प	त्त्र	प	ङ्क्ति	भिः
चि	ता	नि	घ	र्मा	म्बु	क	णैः	स	म	न्त	तो
मु	खा	न्य	नु	त्फु	ल्ल	वि	लो	च	ना	नि	च
ज			त			ज			र

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect