Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

सितवाजिने निजगदू रुचय-
श्चलवीचिरागरचनापटवः ।
मणिजालमम्भसि निमग्नमपि
स्फुरितं मनोगतमिवाकृतयः ॥

अन्वयः AI चलवीचिरागरचनापटवः रुचयः सितवाजिने अम्भसि निमग्नम् अपि स्फुरितं मणिजालं निजगदुः, आकृतयः मनोगतम् इव ।
English Summary AI The lustres of the gems, skilled in creating colorful patterns on the moving waves, revealed to Arjuna the collection of jewels, gleaming even though submerged in water, just as physical expressions reveal thoughts hidden in the mind.
सारांश AI लहरों की चंचलता के कारण जल में डूबे हुए मणियों की चमक अर्जुन को ऐसी प्रतीत हुई मानो मन में छिपे हुए गहरे भाव बाहरी शारीरिक चेष्टाओं के माध्यम से प्रकट हो रहे हों।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) सितवाजिन इति ॥ चलवीचीनां रागो रञ्जनं वर्णान्तरापादनं तस्य रचना क्रिया तत्र पटवः समर्था रुचयः प्रभाः। अम्भसि निमग्नमपि भणिजालम् । स्वाश्रयभूतमिति भावः । मनोगतं स्फुरितं रोषादिविकारमाकृतयो भ्रूभङ्गादिवाह्यविकारा इव । सितवाजिनेऽर्जुनाय निजगदुः। ज्ञापयामासुरित्यर्थः । आकृत्या हि मनोगतं विचक्षणा जानन्तीति भावः॥
पदच्छेदः AI
सितवाजिनेसितवाजिन् (४.१) to the one with white horses (Arjuna)
निजगदुःनिजगदुः (नि√गद् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) revealed
रुचयःरुचि (१.३) the lustres
चलवीचिरागरचनापटवःचलवीचिरागरचनापटु (१.३) skilled in creating colorful patterns on the moving waves
मणिजालम्मणिजाल (२.१) the collection of jewels
अम्भसिअम्भस् (७.१) in the water
निमग्नम्निमग्न (नि√मस्ज्+क्त, २.१) submerged
अपिअपि even though
स्फुरितंस्फुरित (√स्फुर्+क्त, २.१) gleaming
मनोगतम्मनस्गत (√गम्+क्त, २.१) what is in the mind
इवइव as
आकृतयःआकृति (१.३) physical expressions (do)
छन्दः प्रमिताक्षरा [१२: सजसस]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
सि वा जि ने नि दू रु
श्च वी चि रा ना वः
णि जा म्भ सि नि ग्न पि
स्फु रि तं नो मि वा कृ यः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.