Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

गुणसम्पदा समधिगम्य परं
महिमानमत्र महिते जगताम् ।
नयशालिनि श्रिय इवाधिपतौ
विरमन्ति न ज्वलितुमौषधयः ॥

अन्वयः AI अत्र जगतां महिते नयशालिनि अधिपतौ श्रियः इव, गुणसम्पदा परं महिमानं समधिगम्य औषधयः ज्वलितुं न विरमन्ति।
English Summary AI Here, the luminous herbs, having attained supreme glory through their wealth of qualities, never cease to shine. They are like fortunes that, having found a lord who is honored by the worlds and endowed with good policy, do not abandon him.
सारांश AI विश्व में पूजनीय इस हिमालय पर, नीतिवान राजा के पास रहने वाली लक्ष्मी की तरह, दिव्य औषधियाँ अपनी गुण-संपदा के कारण महान महिमा को प्राप्त कर निरंतर प्रज्वलित रहती हैं।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) गुणेति ॥ जगतां महिते जगद्भिः पूजिते पूज्यमाने। मतिबुद्धि- (अष्टाध्यायी ३.२.१८८ ) इत्यादिना वर्तमाने क्तः। क्तस्य च वर्तमाने (अष्टाध्यायी २.३.६७ ) इति षष्ठी । अत्र हिमवत्यौषधयस्तृणज्योतींषि नयशालिन्यधिपतौ नीतिसंपन्ने राज्ञि श्रियः संपद इव गुणसंपदा क्षेत्रगुणसंपत्त्या । अन्यत्र संध्यादिगुणसंपदा । परं महिमानम् । उभयत्रापि प्रकाशसामर्थ्यम् । समधिगम्य ज्वलितुं प्रकाशितुं न विरमन्ति । अविरतं ज्वलन्तीत्यर्थः । अन्यत्र रात्रादावेवेति भावः ॥
पदच्छेदः AI
गुणसम्पदागुणसम्पद् (३.१) by the wealth of their qualities
समधिगम्यसमधिगम्य (सम्+अधि√गम्+ल्यप्) having attained
परम्पर (२.१) supreme
महिमानम्महिमन् (२.१) glory
अत्रअत्र here
महितेमहित (√मह्+क्त, ७.१) honored
जगताम्जगत् (६.३) by the worlds
नयशालिनिनयशालिन् (७.१) in one endowed with policy
श्रियःश्री (१.३) fortunes
इवइव like
अधिपतौअधिपति (७.१) in a lord
विरमन्तिविरमन्ति (वि√रम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) cease
not
ज्वलितुम्ज्वलितुम् (√ज्वल्+तुमुन्) to shine
औषधयःऔषधि (१.३) the medicinal herbs
छन्दः प्रमिताक्षरा [१२: सजसस]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
गु म्प दा धि म्य रं
हि मा त्र हि ते ताम्
शा लि नि श्रि वा धि तौ
वि न्ति ज्व लि तु मौ यः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.