अलमेष विलोकितः प्रजानां
सहसा संहतिमंहसां विहन्तुम् ।
घनवर्त्म सहस्रधेव कुर्व-
न्हिमगौरैरचलाधिपः शिरोभिः ॥

अन्वयः AI हिमगौरैः शिरोभिः घनवर्त्म सहस्रधा कुर्वन् इव (स्थितः) एषः अचलाधिपः विलोकितः (सन्) प्रजानाम् अंहसाम् संहतिम् सहसा विहन्तुम् अलम्।
English Summary AI This lord of mountains, appearing to split the path of clouds into a thousand ways with its snow-white peaks, is capable, merely by being seen, of instantly destroying the mass of sins of all people.
सारांश AI बर्फ की तरह सफेद शिखरों से बादलों के मार्ग को विभाजित करने वाला यह पर्वतराज केवल दर्शन मात्र से ही मनुष्यों के समस्त पापों को नष्ट करने की शक्ति रखता है।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) अलमिति ॥ हिमेन गौरैः शुभैः शिरोभिः शिखरैर्घनवर्त्म खं सहस्रधा कुर्वन्विपाटयन्निवेत्युत्प्रेक्षा । एषोऽचलाधिपो हिमवान्विलोकितो दृष्टमात्र एव प्रजानामंहसां संहतिं पापसंघातं सहसा विहन्तुमलं समर्थः । पर्याप्तिवचनेष्वलमर्थेषु (अष्टाध्यायी ३.४.६६ ) इति तुमुन् । औपच्छन्दसिकं वृत्तम्-पर्यन्तेर्यौ तथैव शेषं चौपच्छन्दसिकं सुधीभिरुक्तम्' इति स्मरणात् ॥
पदच्छेदः AI
अलम्अलम् is capable
एषःएतद् (१.१) this
विलोकितःविलोकित (वि√लोक्+क्त, १.१) being seen
प्रजानांप्रजा (६.३) of people
सहसासहसा instantly
संहतिम्संहति (२.१) the mass
अंहसाम्अंहस् (६.३) of sins
विहन्तुम्विहन्तुम् (वि√हन्+तुमुन्) to destroy
घनवर्त्मघनवर्त्मन् (२.१) the path of clouds
सहस्रधासहस्रधा into a thousand ways
इवइव as if
कुर्वन्कुर्वत् (√कृ+शतृ, १.१) making
हिमगौरैःहिमगौर (३.३) with snow-white
अचलाधिपःअचलअधिप (१.१) the lord of mountains
शिरोभिःशिरस् (३.३) with its peaks
छन्दः औपच्छन्दसिक
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
मे वि लो कि तः प्र जा नां
सा सं ति मं सां वि न्तुम्
र्त्म स्र धे कु र्व
न्हि गौ रै ला धि पः शि रो भिः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.