अन्वयः
AI
(सः) यशसा इव महसा मुहुः गोत्रभित्-आयुध-क्षतीः तिरोदधत्, सरत्नम्, ज्वलित-ज्योतिः दिवः अन्तरम् इव कवचम् च उद्वहन् (बभौ) ।
English Summary
AI
Wearing his jewel-studded armor, which was like the blazing light in the expanse of the sky, and concealing with his splendor the scars from Indra's weapon (Vajra) as if with his fame, he shone.
सारांश
AI
इंद्र के वज्र के प्रहारों को छिपाने वाले और रत्नों से जड़े दिव्य कवच को पहनकर अर्जुन ऐसे सुशोभित हुए जैसे नक्षत्रों की कांति से युक्त आकाश मंडल।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
यशसेति ॥ किंच । गोत्रभिद इन्द्रस्यायुधक्षतीर्वज्रप्रहाररन्ध्राणि । खाण्डवदाहसंभवादिति भावः । महसा स्वकान्त्या यशसेव मूर्तया कीर्त्येव मुहुस्तिरोदधदाच्छादयन्। सरत्नं रत्नसहितमतएव ज्वलितज्योतिर्दीप्ततारकम् ।
ज्योतिस्ताराग्निभाज्वाला दृक्पुत्रार्थधरात्मसु इति वैजयन्ती । दिवोऽन्तरं नमोमध्यमिवावस्थितम् । अन्तरं परिधानीये बाह्ये स्वीयेऽन्तरात्मनि । क्लीबे मध्ये प्रकाशे च इति वैजयन्ती । कवचं चोद्वहन् ॥ अलकाधिपभृत्यदर्शितं शिवमुर्वीधरवर्त्म संप्रयान् । हृदयानि समाविवेश स क्षणमुद्बाष्पदृशां तपोभृताम्
पदच्छेदः
AI
| यशसा | यशस् (३.१) | with fame |
| इव | इव | as if |
| तिरोदधन् | तिरोदधत् (तिरस्√धा+शतृ, १.१) | concealing |
| मुहुः | मुहुस् | repeatedly |
| महसा | महस् (३.१) | with brilliance |
| गोत्रभिदायुधक्षतीः | गोत्रभित्–आयुध–क्षति (२.३) | the scars from Indra's weapon |
| कवचम् | कवच (२.१) | armor |
| च | च | and |
| सरत्नम् | स–रत्न (२.१) | jewel-studded |
| उद्वहन् | उद्वहत् (उद्√वह्+शतृ, १.१) | wearing |
| ज्वलितज्योतिः | ज्वलित (√ज्वल्+क्त)–ज्योतिस् (१.१) | blazing light |
| इव | इव | like |
| अन्तरम् | अन्तर (२.१) | the expanse |
| दिवः | दिव् (६.१) | of the sky |
छन्दः
वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | श | से | व | ति | रो | द | ध | न्मु | हु | |
| र्म | ह | सा | गो | त्र | भि | दा | यु | ध | क्ष | तीः |
| क | व | चं | च | स | र | त्न | मु | द्व | ह | |
| ञ्ज्व | लि | त | ज्यो | ति | रि | वा | न्त | रं | दि | वः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.