प्रववृतेऽथ महाहवमल्लयो-
रचलसंचलनाहरणो रणः ।
करणशृङ्खलसंकलनागुरु-
र्गुरुभुजायुधगर्वितयोस्तयोः ॥

अन्वयः AI अथ गुरु-भुज-आयुध-गर्वितयोः, महा-आहव-मल्लयोः तयोः, अचल-संचलन-आहरणः, करण-शृङ्खल-संकलन-अगुरुः रणः प्रववृते।
English Summary AI Then began a wrestling match between those two great combatants, who were proud of their mighty arm-weapons. The fight was capable of shaking mountains and was heavy with the interlocking chains of their limbs.
सारांश AI इसके बाद उन दो महायोद्धाओं के बीच मल्लयुद्ध प्रारंभ हुआ, जो पर्वतों को हिला देने वाला था। अपनी श्रेष्ठ भुजाओं पर गर्व करने वाले उन दोनों का युद्ध दांव-पेंचों के कारण अत्यंत सघन था।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) प्रववृत इति ॥ अथ महाहवे महारणे मल्लयोर्बलीयसो: । मल्लः पात्रे कपोले च मत्स्यभेदे बलीयसि इति विश्वः। गुरू भुजान्नेवायुधं तेन गर्वितयोस्तयोः शिवार्जुनयोः करणानि करचरणबन्धनान्येव शृङ्खलानि तेषां संकलना संघटना तया गुरुर्दुस्तरस्तथाचलस्य हिमाद्रेः संचलनं कम्पस्तस्याहरण आरोपकः। कर्तरि ल्युट् । रणःप्रववृते प्रवृत्तः॥
पदच्छेदः AI
प्रववृतेप्रववृते (प्र√वृत् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) began
अथअथ Then
महाहवमल्लयोःमहाआहवमल्ल (६.२) of the two great combat-wrestlers
अचलसंचलनाहरणःअचलसंचलनआहरण (१.१) capable of shaking mountains
रणःरण (१.१) the fight
करणशृङ्खलसंकलनागुरुःकरणशृङ्खलसंकलनअगुरु (१.१) heavy with the interlocking chains of their limbs
गुरुभुजायुधगर्वितयोःगुरुभुजआयुधगर्वित (६.२) of the two who were proud of their mighty arm-weapons
तयोःतद् (६.२) of those two
छन्दः द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
प्र वृ ते ऽथ हा ल्ल यो
सं ना णो णः
शृ ङ्ख सं ना गु रु
र्गु रु भु जा यु र्वि यो स्त योः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.