तरसा भुवनानि यो बिभर्ति
ध्वनति ब्रह्म यतः परं पवित्रम् ।
परितो दुरितानि यः पुनीते
शिव तस्मै पवनातने नमस्ते ॥
तरसा भुवनानि यो बिभर्ति
ध्वनति ब्रह्म यतः परं पवित्रम् ।
परितो दुरितानि यः पुनीते
शिव तस्मै पवनातने नमस्ते ॥
ध्वनति ब्रह्म यतः परं पवित्रम् ।
परितो दुरितानि यः पुनीते
शिव तस्मै पवनातने नमस्ते ॥
अन्वयः
AI
शिव, यः तरसा भुवनानि बिभर्ति, यतः परम् पवित्रम् ब्रह्म ध्वनति, यः परितः दुरितानि पुनीते, तस्मै पवनातने ते नमः ।
English Summary
AI
O Shiva! Salutations to you, the one with a body of wind. To him who forcefully supports the worlds, from whom the supreme, holy Brahman resounds, and who purifies all sins around.
सारांश
AI
हे शिव! जो अपने वेग से लोकों को धारण करते हैं, जिनसे पवित्र वेदमन्त्र प्रकट होते हैं और जो समस्त पापों को धो देते हैं, उस वायु स्वरूप आपको नमस्कार है।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
तरसेति ॥ यः पवनस्तरसा बलेन ।
तरसी बलरंहसी इति विश्वः । भुवनानि बिभर्ति प्राणात्मना धारयति । यतो यत्प्रेरणात्पवित्रं परं परमं ब्रह्म वर्णात्मकं ध्वनति नदति । सोदीर्णो मूर्ध्न्यभिहतो वक्रमापद्य मारुतः । वर्णाञ्जनयति इति वचनात् । यः पवनः परितो दुरितानि पातकानि पुनीते शोधयति । नाशयतीति यावत् । हे शिव, तस्मै पावयतीति पवनो वायुः स एवात्मा यस्य तस्मै पवनात्मने ते तुभ्यं नमः । वृत्तमुक्तम् । अथाग्निमूर्त्तिं स्तौति
पदच्छेदः
AI
| तरसा | तरस् (३.१) | with force |
| भुवनानि | भुवन (२.३) | the worlds |
| यः | यद् (१.१) | who |
| बिभर्ति | बिभर्ति (√भृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | supports |
| ध्वनति | ध्वनति (√ध्वन् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | resounds |
| ब्रह्म | ब्रह्मन् (१.१) | the Brahman |
| यतः | यतः | from whom |
| परम् | पर (१.१) | supreme |
| पवित्रम् | पवित्र (१.१) | holy |
| परितः | परितः | all around |
| दुरितानि | दुरित (२.३) | sins |
| यः | यद् (१.१) | who |
| पुनीते | पुनीते (√पू कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | purifies |
| शिव | शिव (८.१) | O Shiva |
| तस्मै | तद् (४.१) | to him |
| पवनातने | पवनातन (४.१) | to the one with a body of wind |
| नमः | नमस् | salutations |
| ते | युष्मद् (४.१) | to you |
छन्दः
औपच्छन्दसिक
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | र | सा | भु | व | ना | नि | यो | बि | भ | र्ति | |
| ध्व | न | ति | ब्र | ह्म | य | तः | प | रं | प | वि | त्रम् |
| प | रि | तो | दु | रि | ता | नि | यः | पु | नी | ते | |
| शि | व | त | स्मै | प | व | ना | त | ने | न | म | स्ते |
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.