Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

आत्मलाभपरिणामनि-
रोधैर्भूतसंघ इव न त्वमुपेतः ।
तेन सर्वभुवनातिग
लोके नोपमानमसि नाप्युपेमयः ॥

अन्वयः AI सर्वभुवनातिग, त्वम् आत्मलाभपरिणामनिरोधैः उपेतः भूतसंघः इव न (असि) । तेन लोके (त्वम्) न उपमानम् असि, न अपि उपमेयः (असि) ।
English Summary AI O one who transcends all worlds! Unlike the aggregate of beings, you are not subject to birth, change, and destruction. Therefore, in this world, you are neither a standard of comparison (upamāna) nor an object to be compared (upameya).
सारांश AI हे सर्वलोकातिग! आप पंचभूतों की भाँति जन्म, विकास और विनाश के अधीन नहीं हैं। इसलिए इस संसार में न तो कोई आपके समान है और न ही आपकी तुलना किसी से की जा सकती है।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) आत्मेति ॥ हे देव, त्वं भूतसंघ इव शरीरादिसंघात इव । आत्मलाभपरिणामनिरोधैर्जन्मजरामरणैरुपेतो युक्तो नासि । तेन कारणेन हे सर्वभुवनातिग सर्वलोकोत्तर, उपमीयतेऽनेनेत्युपमानं नासि । उपमीयते यत्तदुपमेयमपि नासि । न कश्चित्वादृशोऽस्ति। त्वमपि नान्यसदृशः । अनन्यसाधारणत्वादित्यर्थः । वृत्तमुक्तम् ॥
पदच्छेदः AI
आत्मलाभपरिणामनिरोधैःआत्मलाभपरिणामनिरोध (३.३) by birth, change, and destruction
भूतसंघःभूतसंघ (१.१) the collection of beings
इवइव like
not
त्वम्युष्मद् (१.१) you
उपेतःउपेत (उप√इ+क्त, १.१) are endowed with
तेनतद् (३.१) therefore
सर्वभुवनातिगसर्वभुवनअतिग (८.१) O one who transcends all worlds
लोकेलोक (७.१) in the world
not
उपमानम्उपमान (१.१) a standard of comparison
असिअसि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) are
not
अपिअपि also
उपमेयःउपमेय (१.१) an object of comparison
छन्दः आर्यागीतिः []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३
त्म ला रि णा नि
रो धै र्भू सं त्व मु पे तः
ते र्व भु ना ति
लो के नो मा सि ना प्यु पे यः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.