Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

तपसा तथा न मुदमस्य ययौ
भगवान्यथा विपुलसत्त्वतया ।
गुणसंहतेः समतिरिक्तमहो
निजमेव सत्त्वमुपकारि सताम् ॥

अन्वयः AI भगवान् अस्य तपसा तथा मुदम् न ययौ यथा विपुलसत्त्वतया (ययौ) । अहो, सताम् निजम् सत्त्वम् एव गुणसंहतेः समतिरिक्तम् उपकारि (भवति) ।
English Summary AI The Lord (Shiva) was not as pleased by his (Arjuna's) penance as he was by his immense inner strength. Oh, for the virtuous, their own inner strength is indeed more beneficial than a collection of other qualities.
सारांश AI भगवान शिव अर्जुन की तपस्या से उतने प्रसन्न नहीं हुए थे, जितने उनके महान साहस और पराक्रम से हुए। सज्जनों के लिए उनके अपने गुणों के समूह से बढ़कर उनका साहस ही उपकारी होता है।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) तपसेति ॥भगवान्देवोऽस्यार्जुनस्य विपुलसत्त्वतया बहुसत्त्वसंपदा । धैर्यसंपत्त्येति यावत् । यथा मुदं ययौ तथा तपसा मुदं न ययौ । तथा हि सतां गुणसंहतेस्तपः सेवादिगुणसंघातात्समतिरिक्तमतिशयितं निजं सत्त्वमेवोपकार्युपकारकमहो । प्रमिताक्षरावृत्तम् ॥
पदच्छेदः AI
तपसातपस् (३.१) by the penance
तथातथा so much
not
मुदम्मुद् (२.१) joy
अस्यइदम् (६.१) his
ययौययौ (√या कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) attained
भगवान्भगवत् (१.१) the Lord
यथायथा as
विपुलसत्त्वतयाविपुलसत्त्वता (३.१) by his immense inner strength
गुणसंहतेःगुणसंहति (५.१) than a collection of qualities
समतिरिक्तम्समतिरिक्त (सम्+अति√रिच्+क्त, १.१) more exceeding
अहोअहो Oh
निजम्निज (१.१) one's own
एवएव indeed
सत्त्वम्सत्त्व (१.१) inner strength
उपकारिउपकारिन् (उप+आ√कृ+णिनि, १.१) is beneficial
सताम्सत् (६.३) for the virtuous
छन्दः प्रमिताक्षरा [१२: सजसस]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
सा था मु स्य यौ
वा न्य था वि पु त्त्व या
गु सं तेः ति रि क्त हो
नि मे त्त्व मु का रि ताम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.