विस्मितः सपदि तेन कर्मणा
कर्मणां क्षयकरः परः पुमान् ।
क्षेप्तुकाममवनौ तमक्लमं
निष्पिपेष परिरभ्य वक्षसा ॥

अन्वयः AI तेन कर्मणा सपदि विस्मितः कर्मणाम् क्षयकरः परः पुमान् (शिवः), अवनौ क्षेप्तुकामम् अक्लमम् तम् (अर्जुनम्) परिरभ्य वक्षसा निष्पिपेष ।
English Summary AI The supreme being (Shiva), the destroyer of karmas, was instantly astonished by that act. Embracing the tireless Arjuna, who was intent on throwing him to the ground, he crushed him with his chest.
सारांश AI अर्जुन के इस अद्भुत कार्य से चकित होकर कर्मों का क्षय करने वाले परम पुरुष शिव ने, भूमि पर पटकने की इच्छा रखने वाले निष्काम अर्जुन को हृदय से लगाकर मसल दिया।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) विस्मित इति ॥ तेन कर्मणा चरणग्रहणरूपेण सपदि विस्मितः सविस्मयः कर्मणां क्षयकरः । मोक्षप्रद इत्यर्थः। परः पुमान्हरोऽवनौ क्षितौ क्षेप्तुं कामो यस्य तम् । तुं काममनसोरपि इति मकारलोपः। अक्लममक्लान्तं तं पार्थं वक्षसा परिरभ्य निष्पिपेष । गाढमालिलिङ्गेत्यर्थः । रथोद्धतावृत्तम् ॥
पदच्छेदः AI
विस्मितःविस्मित (वि√स्मि+क्त, १.१) astonished
सपदिसपदि instantly
तेनतद् (३.१) by that
कर्मणाकर्मन् (३.१) act
कर्मणाम्कर्मन् (६.३) of karmas
क्षयकरःक्षयकर (१.१) the destroyer
परःपर (१.१) supreme
पुमान्पुंस् (१.१) being
क्षेप्तुकामम्क्षेप्तुकाम (√क्षिप्+तुमुन्+कामच्, २.१) desirous of throwing
अवनौअवनि (७.१) on the ground
तम्तद् (२.१) him
अक्लमम्अक्लम (२.१) the tireless one
निष्पिपेषनिष्पिपेष (निस्√पिष् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) crushed
परिरभ्यपरिरभ्य (परि√रभ्+ल्यप्) having embraced
वक्षसावक्षस् (३.१) with his chest
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
वि स्मि तः दि ते र्म णा
र्म णां क्ष रः रः पु मान्
क्षे प्तु का नौ क्ल मं
नि ष्पि पे रि भ्य क्ष सा
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.