रयेण सा संनिदधे पतन्ती
भवोद्भवेनात्मनि चापयष्टिः ।
समुद्धता सिन्धुरनेकमार्गा
परे स्थितेनौजसि जह्नुनेव ॥
रयेण सा संनिदधे पतन्ती
भवोद्भवेनात्मनि चापयष्टिः ।
समुद्धता सिन्धुरनेकमार्गा
परे स्थितेनौजसि जह्नुनेव ॥
भवोद्भवेनात्मनि चापयष्टिः ।
समुद्धता सिन्धुरनेकमार्गा
परे स्थितेनौजसि जह्नुनेव ॥
अन्वयः
AI
रयेण पतन्ती सा चाप-यष्टिः, परे ओजसि स्थितेन भव-उद्भवेन (शिवेन) आत्मनि संनिदधे, जह्नुना समुद्धता अनेक-मार्गा सिन्धुः इव।
English Summary
AI
That falling bow-staff, struck with force, was absorbed into the body of Shiva, who stood with supreme power, just as the multi-channelled river Ganges, when checked by the sage Jahnu, was absorbed by him.
सारांश
AI
अर्जुन का वह धनुष शिव के शरीर से टकराते ही उनके तेज में वैसे ही विलीन हो गया, जैसे वेगवती और अनेक धाराओं वाली गंगा जह्नु ऋषि के शरीर में समा गई थी।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
रयेणेति ॥रयेण वेगेन पतन्ती सा चापयष्टिर्भवस्य संसारस्योद्भव उत्पत्तिर्यस्मात्तेनभवोद्भवेनेश्वरेण पर ओजसि परमे ज्योतिषि स्थितेन जह्नुना राजर्षिणा समुद्धतात्युत्कटानेकमार्गा त्रिस्रोताः सिन्धुर्गङ्गेवात्मनि संनिदधे सम्यङ्निहिता । श्रन्तर्निलायितेत्यर्थः॥
पदच्छेदः
AI
| रयेण | रय (३.१) | with force |
| सा | तद् (१.१) | that |
| संनिदधे | संनिदधे (सम्+नि√धा कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was absorbed |
| पतन्ती | पतन्ती (√पत्+शतृ+ङीप्, १.१) | falling |
| भवोद्भवेन | भव–उद्भव (३.१) | by the one born of Bhava (Shiva) |
| आत्मनि | आत्मन् (७.१) | into himself |
| चापयष्टिः | चाप–यष्टि (१.१) | bow-staff |
| समुद्धता | समुद्धृता (सम्+उद्√हृ+क्त+टाप्, १.१) | checked/swallowed |
| सिन्धुः | सिन्धु (१.१) | the river (Ganges) |
| अनेकमार्गा | अनेक–मार्ग (१.१) | multi-channelled |
| परे | पर (७.१) | in supreme |
| स्थितेन | स्थित (√स्था+क्त, ३.१) | by the one standing |
| ओजसि | ओजस् (७.१) | power |
| जह्नुना | जह्नु (३.१) | by Jahnu |
| इव | इव | like |
छन्दः
उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| र | ये | ण | सा | सं | नि | द | धे | प | त | न्ती |
| भ | वो | द्भ | वे | ना | त्म | नि | चा | प | य | ष्टिः |
| स | मु | द्ध | ता | सि | न्धु | र | ने | क | मा | र्गा |
| प | रे | स्थि | ते | नौ | ज | सि | ज | ह्नु | ने | व |
| ज | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.