साम्यं गतेनाशनिना मघोनः
शशाङ्कखण्डाकृतिपाण्डुरेण ।
शम्भुं बिभित्सुर्धनुषा जघान
स्तम्बं विषाणेन महानिवेभः ॥
साम्यं गतेनाशनिना मघोनः
शशाङ्कखण्डाकृतिपाण्डुरेण ।
शम्भुं बिभित्सुर्धनुषा जघान
स्तम्बं विषाणेन महानिवेभः ॥
शशाङ्कखण्डाकृतिपाण्डुरेण ।
शम्भुं बिभित्सुर्धनुषा जघान
स्तम्बं विषाणेन महानिवेभः ॥
अन्वयः
AI
(सः अर्जुनः) मघोनः अशनिना साम्यम् गतेन, शशाङ्क-खण्ड-आकृति-पाण्डुरेण धनुषा शम्भुम् बिभित्सुः (सन्), महान् इभः विषाणेन स्तम्बम् इव, जघान।
English Summary
AI
Wishing to strike Shambhu, he struck him with his bow—which rivaled Indra's thunderbolt and was pale like a crescent moon—just as a great elephant strikes a pillar with its tusk.
सारांश
AI
इंद्र के वज्र के समान शक्तिशाली और अर्धचंद्र के समान श्वेत धनुष से अर्जुन ने शिव पर वैसे ही प्रहार किया, जैसे कोई गजराज अपने दांतों से किसी खंभे पर प्रहार करता है।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
साम्यमिति ॥ मघोन इन्द्रस्याशनिना वज्रेण सह साम्यं गतेन वज्रकल्पेन शशाङ्कस्य खण्डं शकलं तस्येवाकृतिर्यस्य । तद्वद्वक्रमित्यर्थः। पाण्डुरं च। तद्वदेवेति भावः । तेन शशाङ्कखण्डाकृतिपाण्डुरेण धनुषा शंभुं बिभित्सुर्भेत्तुमिच्छुः सन् । महानिभो गजो विषाणेन दन्तेन स्तम्बमिव । जघान ॥
पदच्छेदः
AI
| साम्यम् | साम्य (२.१) | equality/resemblance |
| गतेन | गत (√गम्+क्त, ३.१) | which had attained |
| अशनिना | अशनि (३.१) | with the thunderbolt |
| मघोनः | मघवन् (६.१) | of Indra |
| शशाङ्कखण्डाकृतिपाण्डुरेण | शशाङ्क–खण्ड–आकृति–पाण्डुर (३.१) | which was pale like a crescent moon |
| शम्भुम् | शम्भु (२.१) | Shambhu (Shiva) |
| बिभित्सुः | बिभित्सु (√भिद्+सन्+उ, १.१) | desiring to strike |
| धनुषा | धनुस् (३.१) | with the bow |
| जघान | जघान (√हन् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | struck |
| स्तम्बम् | स्तम्ब (२.१) | a pillar |
| विषाणेन | विषाण (३.१) | with its tusk |
| महान् | महत् (१.१) | a great |
| इव | इव | like |
| इभः | इभ (१.१) | elephant |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सा | म्यं | ग | ते | ना | श | नि | ना | म | घो | नः |
| श | शा | ङ्क | ख | ण्डा | कृ | ति | पा | ण्डु | रे | ण |
| श | म्भुं | बि | भि | त्सु | र्ध | नु | षा | ज | घा | न |
| स्त | म्बं | वि | षा | णे | न | म | हा | नि | वे | भः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.