चित्रीयमाणानतिलाघवेन
प्रमाथिनस्तान्भवमार्गणानाम् ।
समाकुलाया निचखान दूरं
बाणान्ध्वजिन्या हृदयेष्वरातिः ॥
चित्रीयमाणानतिलाघवेन
प्रमाथिनस्तान्भवमार्गणानाम् ।
समाकुलाया निचखान दूरं
बाणान्ध्वजिन्या हृदयेष्वरातिः ॥
प्रमाथिनस्तान्भवमार्गणानाम् ।
समाकुलाया निचखान दूरं
बाणान्ध्वजिन्या हृदयेष्वरातिः ॥
अन्वयः
AI
अरातिः अतिलाघवेन चित्रीयमाणान् प्रमाथिनः तान् बाणान् समाकुलायाः ध्वजिन्याः हृदयेषु दूरम् निचखान ।
English Summary
AI
With extreme dexterity, the enemy (Shiva) deeply implanted his tormenting and wondrously moving arrows into the very heart of the bewildered army (of Arjuna's arrows).
सारांश
AI
शत्रु रूप शिव ने अपनी अद्भुत फुर्ती से अर्जुन के विनाशकारी बाणों के समूह को उनकी अपनी ही सेना के भीतर गहराई तक धँसा दिया, जिससे सब चकित रह गए।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
चित्रीयमाणानिति ॥ अरातिरर्जुनोऽतिलाघवेनातिशीघ्रत्वाच्चित्रीयमाणांश्चित्रमाश्चर्यं कुर्वाणान्।
नमोवरिवश्चित्रङः क्यच् (अष्टाध्यायी ३.१.१९ ) । भवमार्गणानां प्रमाथिनः खण्डयतस्तान्बाणान्। समाकुलायाः संक्षुभिताया ध्वजिन्या: सेनाया हृदयेषु दूरं गाढं निचखान निखातवान् ॥
पदच्छेदः
AI
| चित्रीयमाणान् | चित्रीयमाण (√चित्र+क्यच्+शानच्, २.३) | behaving wondrously |
| अतिलाघवेन | अति–लाघव (३.१) | with extreme swiftness |
| प्रमाथिनः | प्रमाथिन् (२.३) | tormenting |
| तान् | तद् (२.३) | those |
| भवमार्गणानाम् | भव–मार्गण (६.३) | of Bhava's (Shiva's) arrows |
| समाकुलायाः | समाकुल (सम्√आकुल्+क्त, ६.१) | of the bewildered |
| निचखान | निचखान (नि√खन् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | implanted |
| दूरम् | दूरम् | deeply |
| बाणान् | बाण (२.३) | arrows |
| ध्वजिन्याः | ध्वजिनी (६.१) | of the army |
| हृदयेषु | हृदय (७.३) | in the hearts |
| अरातिः | अराति (१.१) | the enemy (Shiva) |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| चि | त्री | य | मा | णा | न | ति | ला | घ | वे | न |
| प्र | मा | थि | न | स्ता | न्भ | व | मा | र्ग | णा | नाम् |
| स | मा | कु | ला | या | नि | च | खा | न | दू | रं |
| बा | णा | न्ध्व | जि | न्या | हृ | द | ये | ष्व | रा | तिः |
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.