दिङ्नागहस्ताकृतिमुद्वहद्भि-
र्भोगैः प्रशस्तासितरत्ननीलैः ।
रराज सर्पावलिरुल्लसन्ती
तरङ्गमालेव नभोर्णवस्य ॥

अन्वयः AI दिङ्नाग-हस्त-आकृतिम् उद्वहद्भिः प्रशस्त-असित-रत्न-नीलैः भोगैः उल्लसन्ती सर्प-आवलिः नभः-अर्णवस्य तरङ्गमाला इव रराज।

English Summary AI The glittering line of serpents, with their hoods—which resembled the trunks of the celestial elephants and were dark blue like excellent sapphires—shone like a series of waves in the ocean of the sky.

सारांश AI दिशागज के सूँड जैसी आकृति वाले और नीलम के समान काले वे सर्प आकाश रूपी समुद्र में उठती हुई लहरों की माला की तरह सुशोभित हुए।

घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) दिङ्नागेति ॥ दिङ्नागहस्ताकृतिमुद्वहद्भिर्दिक्करिकराकारैस्तथा प्रशस्तानि समीचीनान्यसितरत्नानीन्द्रनीलमणयस्तद्वन्नीलौंर्भागैः कार्यरुपलक्षिता सर्पावलिरुल्लसन्ती प्रक्षुभ्यन्ती नभ एवार्णवस्तस्य तरङ्गमालेव रराज । रूपकोत्थापितेयमुत्प्रेक्षा ॥

पदच्छेदः AI

दिङ्नागहस्ताकृतिम्	दिश्–नाग–हस्त–आकृति (२.१)	the form of the trunks of celestial elephants
उद्वहद्भिः	उद्वहत् (उद्√वह्+शतृ, ३.३)	by those bearing
भोगैः	भोग (३.३)	with their hoods
प्रशस्तासितरत्ननीलैः	प्रशस्त–असित–रत्न–नील (३.३)	by those which were dark blue like excellent sapphires
रराज	रराज (√राज् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	shone
सर्पावलिः	सर्प–आवलि (१.१)	the line of serpents
उल्लसन्ती	उल्लसन्ती (उद्√लस्+शतृ, १.१)	glittering
तरङ्गमाला	तरङ्ग–माला (१.१)	a series of waves
इव	इव	like
नभोर्णवस्य	नभस्–अर्णव (६.१)	of the ocean of the sky

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
दि	ङ्ना	ग	ह	स्ता	कृ	ति	मु	द्व	ह	द्भि
र्भो	गैः	प्र	श	स्ता	सि	त	र	त्न	नी	लैः
र	रा	ज	स	र्पा	व	लि	रु	ल्ल	स	न्ती
त	र	ङ्ग	मा	ले	व	न	भो	र्ण	व	स्य

दिङ्नागहस्ताकृतिमुद्वहद्भि-
र्भोगैः प्रशस्तासितरत्ननीलैः ।
रराज सर्पावलिरुल्लसन्ती
तरङ्गमालेव नभोर्णवस्य ॥

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect