अंसस्थलैः केचिदभिन्नधैर्याः
स्कन्धेषु संश्लेषवतां तरूणाम् ।
मदेन मीलन्नयनाः सलीलं
नागा इव स्रस्तकरा निषेदुः ॥

अन्वयः AI अभिन्नधैर्याः केचित्, मदेन मीलन्नयनाः स्रस्तकराः नागाः इव, अंसस्थलैः संश्लेषवतां तरूणां स्कन्धेषु सलीलं निषेदुः।

English Summary AI Some, their courage still unbroken, sat down gracefully against the trunks of clinging trees, resting their shoulders, like elephants with drooping trunks and eyes closing in intoxication.

सारांश AI कुछ अडिग धैर्य वाले किरात वृक्षों से कंधा सटाकर, मदमस्त हाथियों की तरह अपनी भुजाएँ लटकाकर नींद में आँखें मूँदकर बैठ गए।

घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) अंसेति॥ अभिन्नधैर्यास्तदानीमप्यक्षतधैर्याः केचिदंसस्थलैरंसभागैः सह संश्लेषवतां संगच्छतां तरूणां स्कन्धेषु प्रकाण्डेषु मदेन मीलन्ति नयनानि येषां ते नागा गजा इव स्रस्तकराः स्रस्तहस्ताः सन्तः सलीलं निषेत्दुर्निषण्णा ॥ तिरोहितेन्दोरथ शंभुमूर्ध्नः प्रणम्यमानं तपसां निवासैः । सुमेरुशृङ्गादिव बिम्बमार्कं पिशङ्गमुच्चैरुदियाय तेजः

पदच्छेदः AI

अंसस्थलैः	अंसस्थल (३.३)	with their shoulders
केचित्	कश्चित् (१.३)	Some
अभिन्नधैर्याः	अभिन्न–धैर्य (१.३)	with unbroken courage
स्कन्धेषु	स्कन्ध (७.३)	on the trunks
संश्लेषवताम्	संश्लेषवत् (६.३)	of clinging
तरूणाम्	तरु (६.३)	trees
मदेन	मद (३.१)	with drowsiness
मीलन्नयनाः	मीलत्–नयन (१.३)	with closing eyes
सलीलम्	सलीलम् (२.१)	gracefully
नागाः	नाग (१.३)	elephants
इव	इव	like
स्रस्तकराः	स्रस्त–कर (१.३)	with drooping trunks
निषेदुः	निषेदुः (नि√सद् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	sat down

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
अं	स	स्थ	लैः	के	चि	द	भि	न्न	धै	र्याः
स्क	न्धे	षु	सं	श्ले	ष	व	तां	त	रू	णाम्
म	दे	न	मी	ल	न्न	य	नाः	स	ली	लं
ना	गा	इ	व	स्र	स्त	क	रा	नि	षे	दुः

Other texts to read

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect