आसादिता तत्प्रथमं प्रसह्य
प्रगल्भतायाः पदवीं हरन्ती ।
सभेव भीमा विदधे गणानां
निद्रा निरासं प्रतिभागुणस्य ॥
आसादिता तत्प्रथमं प्रसह्य
प्रगल्भतायाः पदवीं हरन्ती ।
सभेव भीमा विदधे गणानां
निद्रा निरासं प्रतिभागुणस्य ॥
प्रगल्भतायाः पदवीं हरन्ती ।
सभेव भीमा विदधे गणानां
निद्रा निरासं प्रतिभागुणस्य ॥
अन्वयः
AI
तत् प्रथमम् आसादिता, प्रसह्य प्रगल्भतायाः पदवीं हरन्ती, भीमा सभा इव, निद्रा गणानां प्रतिभागुणस्य निरासं विदधे।
English Summary
AI
First assailing them and forcefully taking away their state of boldness, sleep—terrible like a formidable assembly—caused the destruction of the Ganas' quality of ready wit.
सारांश
AI
उस अस्त्र ने सबसे पहले किरातों की प्रगल्भता को छीन लिया और सभा की तरह भीषण निद्रा ने उनके प्रत्युत्पन्नमतित्व को नष्ट कर दिया।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
आसादितेति॥तदेवासादनं प्रथमं तत्प्रथमं यथा तथा प्रसह्यासादिता प्राप्ता प्रगल्भताया व्यवहारधार्ष्ट्यस्य पदवीं हरन्ती भीमा भयंकरी निद्रा। उक्तविशेषणा सभा संसदिव। गणानां प्रतिभा प्रज्ञा शक्तिः सैव गुणस्तस्य निरासं प्रतिभाक्षयं विदधे चक्रे॥
पदच्छेदः
AI
| आसादिता | आसादित (आ√सद्+णिच्+क्त, १.१) | Having assailed |
| तत्प्रथमम् | तत्प्रथमम् | first |
| प्रसह्य | प्रसह्य (प्र√सह्+ल्यप्) | forcefully |
| प्रगल्भतायाः | प्रगल्भता (६.१) | of boldness |
| पदवीम् | पदवी (२.१) | the state |
| हरन्ती | हरन्ती (√हृ+शतृ, १.१) | taking away |
| सभा | सभा (१.१) | an assembly |
| इव | इव | like |
| भीमा | भीम (१.१) | terrible |
| विदधे | विदधे (वि√धा कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | brought about |
| गणानाम् | गण (६.३) | of the Ganas |
| निद्रा | निद्रा (१.१) | sleep |
| निरासम् | निरास (२.१) | the destruction |
| प्रतिभागुणस्य | प्रतिभागुण (६.१) | of the quality of ready wit |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | सा | दि | ता | त | त्प्र | थ | मं | प्र | स | ह्य |
| प्र | ग | ल्भ | ता | याः | प | द | वीं | ह | र | न्ती |
| स | भे | व | भी | मा | वि | द | धे | ग | णा | नां |
| नि | द्रा | नि | रा | सं | प्र | ति | भा | गु | ण | स्य |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.