अंसाववष्टब्धनतौ समाधिः
शिरोधराया रहितप्रयासः ।
धृता विकारांस्त्यजता मुखेन
प्रसादलक्ष्मीः शशलाञ्छनस्य ॥

अन्वयः AI (अस्य) अंसौ अवष्टब्धनतौ (स्तः)। शिरोधरायाः समाधिः रहितप्रयासः (अस्ति)। विकारान् त्यजता मुखेन शशलाञ्छनस्य प्रसादलक्ष्मीः धृता।
English Summary AI His shoulders are held firm yet bent. The steadiness of his neck is effortless. His face, abandoning all contortions of effort, holds the graceful beauty of the moon.
सारांश AI अर्जुन के कंधे झुके हुए और स्थिर हैं, ग्रीवा यत्नशून्य है और उनका मुख विकारों से रहित चंद्रमा की कांति के समान प्रसन्नता बिखेर रहा है।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) अंसाविति ॥ किं च । अंसाववष्टब्धौ स्थिराववस्थापितौ च तौ नतौ चावष्टन्धनतौ शिरोधरायाः कंधरायाः समाधिः संस्थानविशेषै रहितः प्रयासो यस्य स तथोक्तः । निःप्रयास इत्यर्थः । तथा विकारांस्त्यजता । जितश्रमत्वान्निर्विकारणेत्यर्थः । मुखेन शशलाञ्छनस्येन्दोः प्रसादलक्ष्मीर्धृता । असंभवत्संबन्धो निदर्शनालंकारः ॥
पदच्छेदः AI
अंसौअंस (१.२) His shoulders
अवष्टब्धनतौअवष्टब्धनत (१.२) firm and bent
समाधिःसमाधि (१.१) The steadiness
शिरोधरायाःशिरोधरा (६.१) of his neck
रहितप्रयासःरहितप्रयास (१.१) without effort
धृताधृत (√धृ+क्त, १.१) is held
विकारान्विकार (२.३) contortions
त्यजतात्यजत् (√त्यज्+शतृ, ३.१) by the abandoning
मुखेनमुख (३.१) face
प्रसादलक्ष्मीःप्रसादलक्ष्मी (१.१) the graceful beauty
शशलाञ्छनस्यशशलाञ्छन (६.१) of the moon
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
अं सा ष्ट ब्ध तौ मा धिः
शि रो रा या हि प्र या सः
धृ ता वि का रां स्त्य ता मु खे
प्र सा क्ष्मीः ला ञ्छ स्य
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.