ततः किराताधिपतेरलघ्वी-
माजिक्रियां वीक्ष्य विवृद्धमन्युः ।
स तर्कयामास विविक्ततर्क-
श्चिरं विचिन्वन्निति कारणानि ॥
ततः किराताधिपतेरलघ्वी-
माजिक्रियां वीक्ष्य विवृद्धमन्युः ।
स तर्कयामास विविक्ततर्क-
श्चिरं विचिन्वन्निति कारणानि ॥
माजिक्रियां वीक्ष्य विवृद्धमन्युः ।
स तर्कयामास विविक्ततर्क-
श्चिरं विचिन्वन्निति कारणानि ॥
अन्वयः
AI
ततः किराताधिपतेः अलघ्वीम् आजिक्रियाम् वीक्ष्य विवृद्धमन्युः, विविक्ततर्कः सः, इति कारणानि चिरम् विचिन्वन्, तर्कयामास ।
English Summary
AI
Then, having seen the great battle-prowess of the lord of the Kiratas, Arjuna, his anger increased. With his reasoning now clear, he pondered for a long time, investigating the reasons for his opponent's power.
सारांश
AI
किरातों के राजा की विशाल सैन्य क्रियाओं को देखकर अर्जुन का क्रोध बढ़ गया। उन्होंने विवेकपूर्ण ढंग से विचार करते हुए इसके कारणों को खोजना शुरू किया।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
तत इति ॥ ततोऽनन्तरं किराताधिपतेः संबन्धिनीमलघ्वीं गुर्वीमाजिक्रियां रणकर्म वीक्ष्य विवृद्धमन्युर्विवृद्धकोपो विविक्तो निष्कलङ्कस्तर्क ऊहो ज्ञानं वा यस्य सोऽर्जुनः कारणानि रणभराशक्तिकारणानि विचिन्वन्विमृशन्नितीत्थं वक्ष्यमाणप्रकारेण तर्कयामासाभ्यूहितवान् ॥
पदच्छेदः
AI
| ततः | ततः | then |
| किराताधिपतेः | किरात–अधिपति (६.१) | of the lord of the Kiratas (Shiva) |
| अलघ्वीम् | अ–लघु (२.१) | not insignificant / great |
| आजिक्रियाम् | आजि–क्रिया (२.१) | the action of battle |
| वीक्ष्य | वीक्ष्य (वि√ईक्ष्+ल्यप्) | having seen |
| विवृद्धमन्युः | विवृद्ध–मन्यु (१.१) | he whose anger had increased |
| सः | तद् (१.१) | he (Arjuna) |
| तर्कयामास | तर्कयामास (√तर्क् +आम् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | reasoned / pondered |
| विविक्ततर्कः | विविक्त–तर्क (१.१) | he whose reasoning was clear |
| चिरम् | चिरम् | for a long time |
| विचिन्वन् | विचिन्वत् (वि√चि+शतृ, १.१) | investigating |
| इति | इति | thus |
| कारणानि | कारण (२.३) | the reasons |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | तः | कि | रा | ता | धि | प | ते | र | ल | घ्वी |
| मा | जि | क्रि | यां | वी | क्ष्य | वि | वृ | द्ध | म | न्युः |
| स | त | र्क | या | मा | स | वि | वि | क्त | त | र्क |
| श्चि | रं | वि | चि | न्व | न्नि | ति | का | र | णा | नि |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.