अन्वयः
AI
परमेण मन्युना उरुतेजः किरन्, सः पिशङ्गजटावलिः, ज्वलितौषधिजातवेदसा हिमशैलेन समम् विदिद्युते ।
English Summary
AI
With supreme wrath, scattering great splendor, he (Shiva), with his line of tawny matted locks, shone brightly, like the Himalaya mountain with its fire of blazing phosphorescent herbs.
सारांश
AI
पीली जटाओं वाले और तेज बिखेरते हुए कुपित अर्जुन, जलती हुई औषधियों और अग्नि वाले हिमालय पर्वत के समान दीप्तिमान हो उठे।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
स इति॥पिशङ्गजटावलिः पिशङ्गजटाजूटः परमेणोत्कृष्टेन मनुना क्रोधेनोरु महत्तेजः किरन्विक्षिपन्सोऽर्जुनो ज्वलिता ओषधयस्तृणज्योतींषि जातवेदा दवाग्निश्च यस्मिम्स्तेन हिमशैलेन समं तुल्यं हिमाद्रिरिव विदिद्युते हिमाद्रिवच्छुशुभ इति बिम्बप्रतिबिम्बभावोपमा ॥
पदच्छेदः
AI
| सः | तद् (१.१) | He (Shiva) |
| पिशङ्गजटावलिः | पिशङ्ग–जटा–आवलि (१.१) | he who has a line of tawny matted locks |
| किरन् | किरत् (√कॄ+शतृ, १.१) | scattering |
| उरुतेजः | उरु–तेजस् (२.१) | great splendor |
| परमेण | परम (३.१) | with supreme |
| मन्युना | मन्यु (३.१) | wrath |
| ज्वलितौषधिजातवेदसा | ज्वलित–ओषधि–जातवेदस् (३.१) | with its fire of blazing herbs |
| हिमशैलेन | हिम–शैल (३.१) | with the snowy mountain (Himalaya) |
| समम् | समम् | like/with |
| विदिद्युते | विदिद्युते (वि√द्युत् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | shone brightly |
छन्दः
वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | पि | श | ङ्ग | ज | टा | व | लिः | कि | र | |
| न्नु | रु | ते | जः | प | र | मे | ण | म | न्यु | ना |
| ज्व | लि | तौ | ष | धि | जा | त | वे | द | सा | |
| हि | म | शै | ले | न | स | मं | वि | दि | द्यु | ते |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.