अन्वयः
AI
अयम् ईशः अरातिना दृष्ट-पृष्ठान् क्लैब्यम् आपन्नान् च्युत-आचारान् वः दारान् इव निगोपितुम् इच्छति ।
English Summary
AI
This Lord (Shiva) wishes to conceal you—who have shown your backs to the enemy, resorted to cowardice, and deviated from proper conduct—just as one would wish to hide wives who have fallen from good conduct.
सारांश
AI
कायरता को प्राप्त और शत्रु को पीठ दिखाने वाले तुम मर्यादाहीन लोगों को भगवान शिव वैसे ही छिपाना चाहते हैं जैसे कोई पति अपनी कुलटा पत्नी को।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
अयमिति ॥ अयमीशः स्वामी शिवः क्लैब्यं निष्पौरुषत्वमापन्नान्प्राप्तांस्तथारातिना दृष्टपृष्ठान् । पलायमानानित्यर्थः। वो युष्मांश्च्युताचारान्स्खलितव्रतान्दारान्कलत्राणीव।
अथ पूंभूम्नि दाराः इत्यमरः । निगोपितुं गोप्तुम् । ऊदित्त्वादिङ्विकल्पः। दारदोषं भर्तेव स्वमहिम्ना युष्मद्दोषं संवरितुमिच्छति। अतः कुत्रो युष्माकमनर्थ इत्यर्थः॥
पदच्छेदः
AI
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| वः | युष्मद् (२.३) | you |
| क्लैब्यम् | क्लैब्य (२.१) | cowardice |
| आपन्नान् | आपन्न (आ√पद्+क्त, २.३) | who have attained |
| दृष्टपृष्ठान् | दृष्ट (√दृश्+क्त)–पृष्ठ (२.३) | whose backs have been seen |
| अरातिना | अराति (३.१) | by the enemy |
| इच्छति | इच्छति (√इष् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | wishes |
| ईशः | ईश (१.१) | the Lord (Shiva) |
| च्युताचारान् | च्युत (√च्यु+क्त)–आचार (२.३) | who have fallen from proper conduct |
| दारान् | दारा (२.३) | wives |
| इव | इव | like |
| निगोपितुम् | निगोपितुम् (नि√गुप्+तुमुन्) | to conceal |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | यं | वः | क्लै | ब्य | मा | प | न्ना |
| न्दृ | ष्ट | पृ | ष्ठा | न | रा | ति | ना |
| इ | च्छ | ती | श | श्च्यु | ता | चा | रा |
| न्दा | रा | नि | व | नि | गो | पि | तुम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.