अन्वयः
AI
अधुना अराति-परिहापित-पौरुषैः अर्क-निष्पीतैः ह्रदैः इव भवद्भिः दुरुत्सहः पङ्कः प्राप्तः ।
English Summary
AI
Now, by you, whose manliness has been caused to be abandoned by the enemy, an unbearable mire of disgrace has been attained, just as lakes, whose water has been drunk up by the sun, attain mud.
सारांश
AI
शत्रुओं द्वारा पौरुष छीन लिए जाने पर तुम्हारी स्थिति सूर्य द्वारा सुखाए गए उन तालाबों जैसी हो गई है जिनमें केवल दुसह अपयश रूपी कीचड़ शेष है।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
भवद्भिरिति ॥ अधुनारातिभिः परिहापितानि त्याजितानि पौरुषाणि यैस्तैर्भवद्भिः। अर्कनिष्पीतैरर्केण संशोषितैर्हृदैरिव । दुरुत्तरो दुस्तरः पङ्क इव पङ्को दुष्कीर्तिः प्राप्तः ॥ वेंत्रशाककुजे शैलेऽलेशैजेऽकुकशात्रवे। यात किं विदिशो जेतुं तुञ्जेशो दिवि किंतया
पदच्छेदः
AI
| भवद्भिः | भवत् (३.३) | by you |
| अधुना | अधुना | now |
| अरातिपरिहापितपौरुषैः | अराति–परिहापित (परि√हा+णिच्+क्त)–पौरुष (३.३) | by those whose manliness was made to be abandoned by the enemy |
| ह्रदैः | ह्रद (३.३) | by lakes |
| इव | इव | like |
| अर्कनिष्पीतैः | अर्क–निष्पीत (निस्√पा+क्त, ३.३) | by those drunk up by the sun |
| प्राप्तः | प्राप्त (प्र√आप्+क्त, १.१) | is attained |
| पङ्कः | पङ्क (१.१) | mire |
| दुरुत्सहः | दुर्–उत्सह (१.१) | unbearable |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भ | व | द्भि | र | धु | ना | रा | ति |
| प | रि | हा | पि | त | पौ | रु | षैः |
| ह्र | दै | रि | वा | र्क | नि | ष्पी | तैः |
| प्रा | प्तः | प | ङ्को | दु | रु | त्स | हः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.