स्यन्दना नो चतुरगाः सुरेभा वाविपत्तयः ।
स्यन्दना नो च तुरगाः सुरेभावा विपत्तयः ॥

अन्वयः AI (हे जनाः!) चतुरगाः सुरेभाः स्यन्दनाः न उ (सन्ति), वा अविपत्तयः (अपि न सन्ति) । (तथा) स्यन्दनाः न उ च तुरगाः (न सन्ति), (किन्तु) विपत्तयः सुरेभावाः (अतिशयेन शोभनाः सन्ति) ।
English Summary AI This is a yamaka verse with two meanings. First: 'There are no four-horsed, splendid chariots, nor are there any non-calamities (i.e., good fortunes).' Second, by re-parsing: 'There are neither chariots nor horses; our calamities, however, are very splendid (i.e., great and terrible).'
सारांश AI हमारे रथ, श्रेष्ठ घोड़े और हाथी जो कभी विजय के साधन थे, अब हमारी पराजय और वर्तमान विपत्ति का मुख्य कारण बन गए हैं।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) स्यन्दना इति ॥ स्यन्दन्ते प्रद्रवन्तीति स्यन्दना जघनाः । स्यन्दना रथा नो सन्ति। नन्द्यादित्वाल्ल्युः । चतुरं गच्छन्तीति चतुरगाः । तुरगाश्चाश्वा नो सन्ति । सुरेभा शोभनबृंहणाः सुरेभा । वा सुरगजाश्च नो सन्ति। अविपत्तयो विपत्तिरहिताः। विपत्तयो वा विशिष्टाः पदातयो नो सन्ति । अतो न भेतव्यमिति भावः । अत्र पूर्वोत्तरार्धगतानां विशेषणानां चोद्देशोद्देश्यीभूतानां यथासंख्यसंबन्धानुक्रमाद्यथासंख्यालंकारो यमकेन संसृष्टः॥
पदच्छेदः AI
स्यन्दनाःस्यन्दन (१.३) chariots
not
indeed
चतुरगाःचतुर् (१.३) four-horsed
सुरेभाःसुरेभ (१.३) splendid
वावा or
अविपत्तयःविपत्ति (१.३) non-calamities (good fortunes)
स्यन्दनाःस्यन्दन (१.३) chariots
not
and
and
तुरगाःतुरग (१.३) horses
सुरेभावाःसुरेभआव (१.३) very splendid
विपत्तयःविपत्ति (१.३) calamities
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
स्य न्द ना नो तु गाः
सु रे भा वा वि त्त यः
स्य न्द ना नो तु गाः
सु रे भा वा वि त्त यः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.