हृता गुणैरस्य भयेन वा मुने-
स्तिरोहिताः स्वित्प्रहरन्ति देवताः ।
कथं न्वमी संततमस्य सायका
भवन्त्यनेके जलधेरिवोर्मयः ॥

अन्वयः AI अस्य मुनेः गुणैः हृताः वा भयेन तिरोहिताः देवताः स्वित् प्रहरन्ति? कथम् नु अस्य अमी अनेके सायकाः जलधेः ऊर्मयः इव संततम् भवन्ति?

English Summary AI The soldiers continued to speculate: "Are hidden deities, won over by this sage's virtues or acting out of fear, striking us? How else could his many arrows be continuous, like the waves of the ocean?"

सारांश AI क्या देवता अर्जुन के गुणों से आकर्षित होकर या भय के कारण अदृश्य रूप से प्रहार कर रहे हैं? इनके बाण समुद्र की लहरों की भाँति निरंतर और असंख्य कैसे हो रहे हैं?

घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) हृता इति ॥ यद्वा । अस्य मुनेर्गुणैः शान्त्यादिभिर्हृता आकृष्टाः । वशीकृता इति यावत् । भयेन दरेण चा। भयाद्विभ्यत्य एवेत्यर्थः । देवतास्तिरोहिताः सत्यः प्रहरन्ति स्वित् । तत्कुतः । अन्यथा अस्य मुनेरमी सायका जलधेरूर्मय इव कथं नु संततमनेकेऽसंख्या भवन्ति । एतच्चोक्तान्यतम पक्षासंभवे न संभवतीत्यर्थः ॥

पदच्छेदः AI

हृताः	हृत (√हृ+क्त, १.३)	won over
गुणैः	गुण (३.३)	by virtues
अस्य	इदम् (६.१)	his
भयेन	भय (३.१)	by fear
वा	वा	or
मुनेः	मुनि (६.१)	of the sage
तिरोहिताः	तिरोहित (तिरस्√धा+क्त, १.३)	hidden
स्वित्	स्वित्	perhaps?
प्रहरन्ति	प्रहरन्ति (प्र√हृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	are striking
देवताः	देवता (१.३)	the deities
कथम्	कथम्	how
नु	नु	indeed
अमी	अदस् (१.३)	these
संततम्	संतत (२.१)	continuously
अस्य	इदम् (६.१)	his
सायकाः	सायक (१.३)	arrows
भवन्ति	भवन्ति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	are
अनेके	अनेक (१.३)	many
जलधेः	जलधि (६.१)	of the ocean
इव	इव	like
ऊर्मयः	ऊर्मि (१.३)	waves

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
हृ	ता	गु	णै	र	स्य	भ	ये	न	वा	मु	ने
स्ति	रो	हि	ताः	स्वि	त्प्र	ह	र	न्ति	दे	व	ताः
क	थं	न्व	मी	सं	त	त	म	स्य	सा	य	का
भ	व	न्त्य	ने	के	ज	ल	धे	रि	वो	र्म	यः
ज			त			ज			र

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect