गणाधिपानामविधाय निर्गतैः
परासुतां मर्मविदारणैरपि ।
जवादतीये हिमवानधोमुखैः
कृतापराधैरिव तस्य पत्त्रिभिः ॥
गणाधिपानामविधाय निर्गतैः
परासुतां मर्मविदारणैरपि ।
जवादतीये हिमवानधोमुखैः
कृतापराधैरिव तस्य पत्त्रिभिः ॥
परासुतां मर्मविदारणैरपि ।
जवादतीये हिमवानधोमुखैः
कृतापराधैरिव तस्य पत्त्रिभिः ॥
अन्वयः
AI
मर्मविदारणैः अपि गणाधिपानां परासुताम् अविधाय निर्गतैः अधोमुखैः तस्य पत्त्रिभिः कृतापराधैः इव जवात् हिमवान् अतीये।
English Summary
AI
The Himalaya mountain was swiftly crossed over by his (Arjuna's) arrows. Though capable of piercing vital spots, they passed by the Gana chiefs without causing death, flying downwards as if ashamed for having committed the offense of missing their primary target.
सारांश
AI
गणों के मर्मस्थल को भेदने के बाद भी उन्हें प्राणहीन न कर पाने के कारण अर्जुन के बाण जैसे लज्जित होकर हिमालय की ओर नीचे मुख करके तीव्र गति से निकल गए।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
गणेति ॥ मर्मविदारणैरपि । मर्मस्थानान्येव विदारयद्भिरपीत्यर्थः। गणाधिपानां परासुतां मरणमविधायाकृत्वा निर्गतैः। तेषाममर्त्यत्वादिति भावः । तस्य मुनेः पत्रिभिः शरैः कृतापराधैरिव स्वामिकार्याकरणात्सापराधैरिवेत्युत्प्रेक्षा। अधोमुखैः सद्भिर्जवाद्धिमवानतीयेऽतिचक्रमे । तत्र प्रविष्टमित्यर्थः । लज्जितस्य क्वचिन्निलयनमुचितमिति भावः॥
पदच्छेदः
AI
| गणाधिपानाम् | गण–अधिप (६.३) | of the Gana chiefs |
| अविधाय | अविधाय (न+वि√धा+ल्यप्) | without causing |
| निर्गतैः | निर्गत (निर्√गम्+क्त, ३.३) | by those that passed by |
| परासुताम् | परासुता (२.१) | death |
| मर्मविदारणैः | मर्मन्–विदारण (३.३) | by those capable of piercing vital spots |
| अपि | अपि | even |
| जवात् | जव (५.१) | swiftly |
| अतीये | अतीये (अति√इ भावकर्मणोः लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was crossed over |
| हिमवान् | हिमवत् (१.१) | the Himalaya mountain |
| अधोमुखैः | अधोमुख (३.३) | with downward faces |
| कृतापराधैः | कृत–अपराध (३.३) | like those who have committed an offense |
| इव | इव | as if |
| तस्य | तद् (६.१) | his |
| पत्त्रिभिः | पत्त्रिन् (३.३) | by the arrows |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ग | णा | धि | पा | ना | म | वि | धा | य | नि | र्ग | तैः |
| प | रा | सु | तां | म | र्म | वि | दा | र | णै | र | पि |
| ज | वा | द | ती | ये | हि | म | वा | न | धो | मु | खैः |
| कृ | ता | प | रा | धै | रि | व | त | स्य | प | त्त्रि | भिः |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.