ततोऽपवादेन पताकिनीपते-
श्चचाल निर्ह्रादवती महाचमूः ।
युगान्तवाताभिहतेव कुर्वती
निनादमम्भोनिधिवीचिसंहतिः ॥
ततोऽपवादेन पताकिनीपते-
श्चचाल निर्ह्रादवती महाचमूः ।
युगान्तवाताभिहतेव कुर्वती
निनादमम्भोनिधिवीचिसंहतिः ॥
श्चचाल निर्ह्रादवती महाचमूः ।
युगान्तवाताभिहतेव कुर्वती
निनादमम्भोनिधिवीचिसंहतिः ॥
अन्वयः
AI
ततः पताकिनी-पतेः अपवादेन निर्ह्रादवती महा-चमूः, युगान्त-वात-अभिहता अम्भोनिधि-वीचि-संहतिः इव निनादम् कुर्वती, चचाल ।
English Summary
AI
Then, at the command of the army's lord (Shiva), the great, roaring army moved, making a sound like a mass of ocean waves struck by the winds at the end of an eon.
सारांश
AI
सेनापति के संकेत पर वह विशाल किरात सेना प्रलयकालीन समुद्र की लहरों की भाँति भयंकर गर्जना करती हुई युद्ध के लिए चल पड़ी।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
तत इति ॥ ततः पताकिनीपतेः सेनापतेरपवादेनादेशेन !
अपवादोऽप्यथादेशः इति सज्जनः । निर्हादवती शब्दवती महाचमूः सेना युगान्तवातैरभिहता आन्दोलिता अत एव निनादं कुर्वत्यम्भोनिधिवीचिसंहतिरर्णवोर्मिसमूह इव चचाल ॥
पदच्छेदः
AI
| ततः | ततः | then |
| अपवादेन | अपवाद (३.१) | at the command |
| पताकिनीपतेः | पताकिनी–पति (६.१) | of the army's lord |
| चचाल | चचाल (√चल् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | moved |
| निर्ह्रादवती | निर्ह्रादवत् (१.१) | roaring |
| महाचमूः | महा–चमू (१.१) | the great army |
| युगान्तवाताभिहता | युगान्त–वात–अभिहत (१.१) | struck by the winds at the end of an eon |
| इव | इव | like |
| कुर्वती | कुर्वत् (√कृ+शतृ, १.१) | making |
| निनादम् | निनाद (२.१) | a sound |
| अम्भोनिधिवीचिसंहतिः | अम्भोनिधि–वीचि–संहति (१.१) | a mass of ocean waves |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | तो | ऽप | वा | दे | न | प | ता | कि | नी | प | ते |
| श्च | चा | ल | नि | र्ह्रा | द | व | ती | म | हा | च | मूः |
| यु | गा | न्त | वा | ता | भि | ह | ते | व | कु | र्व | ती |
| नि | ना | द | म | म्भो | नि | धि | वी | चि | सं | ह | तिः |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.