बलशालितया यथा तथा वा
धियमुच्छेदपरामयं दधानः ।
नियमेन मया निबर्हणीयः
परमं लाभमरातिभङ्गमाहुः ॥

अन्वयः AI अयम् बलशालितया यथा तथा वा उच्छेदपराम् धियम् दधानः (अस्ति)। (अतः) मया नियमेन निबर्हणीयः। (पण्डिताः) अरातिभङ्गम् परमम् लाभम् आहुः।
English Summary AI 'Whatever its identity, this creature, possessing great strength, holds an intention aimed at destruction. Therefore, it must certainly be destroyed by me. The wise say that the destruction of an enemy is the supreme gain.'
सारांश AI कारण चाहे जो भी हो, विनाशकारी बुद्धि वाले इस जीव का संहार करना आवश्यक है, क्योंकि शत्रु का नाश ही श्रेष्ठ लाभ माना गया है।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) किंबहुना । यथा तथा वास्तु । अयं मायिकः पारमार्थिको वास्त्वित्यर्थः । सर्वथापि बलशालितया। बलदृप्ततयेत्यर्थः । उच्छेदपरां धियं दधानः । मां जिघांसुरित्यर्थः । अतोऽयं मृगो नियमेनावश्यं मया निबर्हणीयो वध्यः । प्रमापणं निबर्हणम् इत्यमरः (अमरकोशः २.८.११२ ) । तथा हि । अरातिभङ्गं शत्रुक्षयं परमं लाभमाहुः ॥ ननु तपोविरोधिनी हिंसेत्याशङ्ख्याह
पदच्छेदः AI
बलशालितयाबलशालिता (३.१) due to its possession of strength
यथायथा as
तथातथा so
वावा or (in whatever way)
धियम्धी (२.१) an intention
उच्छेदपराम्उच्छेदपरा (२.१) aimed at destruction
अयम्इदम् (१.१) this one
दधानःदधान (√धा+शानच्, १.१) holding
नियमेननियम (३.१) certainly
मयाअस्मद् (३.१) by me
निबर्हणीयःनिबर्हणीय (नि√बर्ह्+अनीयर्, १.१) must be destroyed
परमम्परम (२.१) the supreme
लाभम्लाभ (२.१) gain
अरातिभङ्गम्अरातिभङ्ग (२.१) the destruction of an enemy
आहुःआहुः (√अह् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) they say
छन्दः औपच्छन्दसिक
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
शा लि या था था वा
धि मु च्छे रा यं धा नः
नि मे या नि र्ह णी यः
मं ला रा ति ङ्ग मा हुः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.