स तमाससाद घननील-
मभिमुखमुपस्थितं मुनेः ।
पित्रनिकषणविभिन्नभुवं
दनुजं दधानमथ सौकरं वपुः ॥

अन्वयः AI अथ सः मुनेः अभिमुखम् उपस्थितम्, घननीलम्, पोत्रनिकषणविभिन्नभुवम्, सौकरम् वपुः दधानम् तम् दनुजम् आससाद।
English Summary AI Then he (Shiva) came upon that demon, who was dark as a cloud, had appeared before the sage (Arjuna), was tearing up the ground by the rubbing of his snout, and had assumed the body of a boar.
सारांश AI वहाँ उन्होंने मुनि अर्जुन के सामने खड़े गहरे नीले रंग के एक दानव को देखा, जो शूकर का रूप धारण कर अपने थूथन से धरती को खोद रहा था।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) स इति ॥ अथानन्तरं स शिवो घननीलं मेघमेचकं मुनेरर्जुनस्याभिमुखमुपस्थितमागतं पोत्रस्य मुखाग्रस्य । निकषणेनोल्लेखनेन विभिन्ना विदारिता भूर्येन जम् । मुखाग्रे क्रोडहलयोः पोत्रम् इत्यमरः (अमरकोशः ३.३.१८९ ) हलसूकरयोः पुवः (अष्टाध्यायी ३.२.१८३ ) इति ष्ट्रन्प्रत्ययः। सूकरस्येदं सौकरं वाराहं वपुर्दधानं दनुजं दानवमाससाद प्राप ॥
पदच्छेदः AI
सःतद् (१.१) he (Shiva)
तम्तद् (२.१) that
आससादआससाद (आ√सद् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) came upon
घननीलम्घननील (२.१) dark as a cloud
अभिमुखम्अभिमुख (२.१) before
उपस्थितम्उपस्थित (उप√स्था+क्त, २.१) appeared
मुनेःमुनि (६.१) of the sage (Arjuna)
पोत्रनिकषणविभिन्नभुवम्पोत्रनिकषणविभिन्नभू (२.१) tearing up the ground by the rubbing of his snout
दनुजम्दनुज (२.१) demon
दधानम्दधान (√धा+शानच्, २.१) assuming
अथअथ then
सौकरम्सौकर (२.१) of a boar
वपुःवपुस् (२.१) the body
छन्दः उद्गता []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३
मा सा नी
भि मु मु स्थि तं मु नेः
पि त्र नि वि भि न्न भु वं
नु जं धा सौ रं पुः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.