अन्वयः
AI
गणबलस्य बलवति भये उपस्थिते अपि, वंशविततिषु विषक्तपृथुप्रियबालवालधिभिः चमरीगणैः धृतिः आददे।
English Summary
AI
Even when faced with the great terror of the Gana army, the herds of Chamari deer, whose large, precious tail-plumes were entangled in the bamboo thickets, held their ground with courage.
सारांश
AI
शिव के गणों की सेना के आने पर भारी भय के बावजूद, चमरी गायों ने बाँसों के झुरमुटों में फंसी अपनी प्रिय पूंछों को बचाने के लिए धैर्य बनाए रखा।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
चमरीति ॥ वंशविततिषु वेणुगुल्मेषु विषक्ता लग्नाः पृथवो भृशं प्रियबाला:। प्रियरोमाणो बालधयः पुच्छानि येषां तैः ।
पुच्छोऽस्त्री लूमलाङ्गूले बालहस्तश्च बालधिः इत्यमरः (अमरकोशः २.८.५० ) । चमरीगणैर्मृगविशेषैर्गणबलस्य शिवबलस्य संबन्धिनि । तद्धेतुक इत्यर्थः । संबन्धमात्रविवक्षायां षष्ठी।अन्यथाभीत्रार्थानां भयहेतुः (अष्टाध्यायी १.४.२५ ) इति पञ्चमी स्यात्।बलवति प्रबले भय उपस्थिते प्राप्तेऽपि धृतिधैर्यमाददे स्वीकृता । बालच्छेदभयात्प्राणहानिमप्यवगणय्य स्थितमित्यर्थः॥
पदच्छेदः
AI
| चमरीगणैः | चमरी–गण (३.३) | by the herds of Chamari deer |
| गणबलस्य | गण–बल (६.१) | of the army of Ganas |
| बलवति | बलवत् (७.१) | great |
| भये | भय (७.१) | fear |
| अपि | अपि | even |
| उपस्थिते | उपस्थित (उप√स्था+क्त, ७.१) | having arisen |
| वंशविततिषु | वंश–वितति (७.३) | in the bamboo thickets |
| विषक्तपृथुप्रियबालवालधिभिः | विषक्त–पृथु–प्रिय–बालवालधि (३.३) | whose large, precious tail-plumes were entangled |
| आददे | आददे (आ√दा भावकर्मणोः लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was held |
| धृतिः | धृति (१.१) | courage |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.