अन्वयः
AI
इति गाम् विधाय मुनिषु विरतेषु (सत्सु), अन्धकान्तकः दिशाम् विवरम् ध्वनयन्, भिन्नजलधिजलनादगुरु वचनम् समाददे।
English Summary
AI
Having thus spoken, when the sages fell silent, the destroyer of Andhaka (Shiva) began to speak. His words, deep like the roar of the churned ocean's waters, resounded through the spaces of the quarters.
सारांश
AI
मुनियों के मौन होने पर, अंधकासुर का वध करने वाले शिव ने समुद्र की गर्जना के समान गंभीर स्वर में दिशाओं को गुंजायमान करते हुए उत्तर दिया।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
इतीति ॥ इतीत्थं गां वाचं विधाय । अभिधायेत्यर्थः । सामान्यस्य विशेषपर्यवसानात् । मुनिषु विरतेषु तूष्णींभूतेषु सत्सु । अन्धकान्तकः शिवो भिन्नस्योद्वेलस्य जलधेर्जलस्य नादमिव गुरु गम्भीरं यथा तथा दिशां विवरमन्तरालं ध्वनयन्वचनं समाददे स्वीचकार । उवाचेत्यर्थः॥ बदरातपोवननिवासनिरतमवगात मान्यथा । धातुरुदयनिधने जगतां नरमंशमादिपुरुषस्य गां गतम्
पदच्छेदः
AI
| इति | इति | thus |
| गाम् | गो (२.१) | speech |
| विधाय | विधाय (वि√धा+ल्यप्) | having made |
| विरतेषु | विरत (वि√रम्+क्त, ७.३) | having ceased |
| मुनिषु | मुनि (७.३) | the sages |
| वचनम् | वचन (२.१) | words |
| समाददे | समाददे (सम्+आ√दा कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | began to speak |
| भिन्नजलधिजलनादगुरु | भिन्न–जलधि–जल–नाद–गुरु (२.१) | deep as the roar of the churned ocean's waters |
| ध्वनयन् | ध्वनयत् (√ध्वन्+णिच्+शतृ, १.१) | making resound |
| दिशाम् | दिश् (६.३) | of the quarters |
| विवरम् | विवर (२.१) | the space |
| अन्धकान्तकः | अन्धक–अन्तक (१.१) | the destroyer of Andhaka (Shiva) |
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.