Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

प्लुतमालतीसितकपाल-
कमुदमुपरुद्धमूर्धजम् ।
शेषमिव सुरसरित्पयसां
शिरसा विसारि शशिधाम बिभ्रतम् ॥

अन्वयः AI प्लुतमालतीसितकपालकम्, उपरुद्धमूर्धजम्, सुरसरित्पयसाम् शेषम् इव, विसारि शशिधाम उदम् शिरसा बिभ्रतम् (ददृशुः) ।
English Summary AI They saw him bearing on his head the spreading lunar light (the crescent moon), which held back his matted locks and contained skulls white like Malati flowers floating in it, appearing like the remaining waters of the celestial river (Ganges).
सारांश AI मालती के फूलों की तरह श्वेत कपाल और जटाओं में चंद्रमा की किरणों को धारण किए हुए वे ऐसे लगते हैं मानो उनके मस्तक पर गंगा का शेष जल स्थित हो।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) प्लुतेति ॥ पुनश्च । मालती जातीकुसुमम् । सुमना मालती जातिः इति ।पुष्पे जातीप्रभृतयः स्वलिङ्गा ब्रीहयः फले इति चामरः । तद्वत्सितं यत्कपालमेव कुमुदं तत्प्लुतमाप्लुतं येन तत्तथोक्तम् । अवरुद्धमूर्धजं व्याप्तशिरोरुहम् । अत एव सुरसरित्पयसां शेषमिव निर्यातावशिष्टं गाङ्गमम्भ इव । स्थितमित्यर्थः । उत्प्रेक्षालंकारः। विसारि विसृत्वरं शशिधाम चन्द्रतेजः शिरसा बिभ्रतम् । पुरुषं ददृशुरिति पूर्वेण संबन्धः ॥
पदच्छेदः AI
प्लुतमालतीसितकपालकम्प्लुत (√प्लु+क्त)मालतीसितकपालक (२.१) in which skulls white as Malati flowers were floating
उदम्उद् (२.१) water (of the Ganges)
उपरुद्धमूर्धजम्उपरुद्ध (उप√रुध्+क्त)मूर्धज (२.१) which held back the matted locks
शेषम्शेष (२.१) the remainder
इवइव like
सुरसरित्पयसाम्सुरसरित्पयस् (६.३) of the waters of the celestial river
शिरसाशिरस् (३.१) on his head
विसारिविसारिन् (२.१) spreading
शशिधामशशिधामन् (२.१) the lunar light
बिभ्रतम्बिभ्रत् (√भृ+शतृ, २.१) bearing
छन्दः उद्गता []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३
प्लु मा ती सि पा
मु मु रु द्ध मू र्ध जम्
शे मि सु रि त्प सां
शि सा वि सा रि शि धा बि भ्र तम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.