ककुदे वृषस्य कृतबाहुमकृशपरिणाहशालिनि । स्पर्शसुखमनुभवन्तमुमाकुचयुग्ममण्डल इवार्द्रचन्दने ॥

अन्वयः AI अकृशपरिणाहशालिनि वृषस्य ककुदे कृतबाहुम्, आर्द्रचन्दने उमाकुचयुग्ममण्डले इव, स्पर्शसुखम् अनुभवन्तम् (ददृशुः) ।
English Summary AI They saw him with his arm placed on the broad, massive hump of his bull, experiencing a pleasure of touch like that on the region of Uma's breasts anointed with wet sandalwood paste.
सारांश AI भगवान शिव नंदी के कंधे पर हाथ रखे वैसे ही सुख का अनुभव कर रहे थे जैसे पार्वती के अंगों पर लगे शीतल चंदन से मिलता है।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) कीदृशं पुरुषम् । अकृशेन महता परिणाहेन विशालतया शालत इति तथोक्ते । परिणाहो विशालता इत्यमरः (अमरकोशः २.६.११५ ) । वृषस्य वृषभस्य ककुदेंऽसकूटे । आश्रयीकृत इति शषः । आद्रचन्दन उमायाः कुचयुग्ममण्डल इव कृतबाहुंन्यस्तहस्तमत एव स्पर्शसुखमनुभवन्तम् । ककुदस्य तथाविधस्पर्शसुखकरत्वादिति भावः । उपमालंकारः॥
पदच्छेदः AI
ककुदेककुद् (७.१) on the hump
वृषस्यवृष (६.१) of the bull
कृतबाहुम्कृतबाहु (२.१) one with his arm placed
अकृशपरिणाहशालिनिअकृशपरिणाहशालिन् (७.१) on the massive and broad
स्पर्शसुखम्स्पर्शसुख (२.१) the pleasure of touch
अनुभवन्तम्अनुभवत् (अनु√भू+शतृ, २.१) experiencing
उमाकुचयुग्ममण्डलेउमा–कुचयुग्ममण्डल (७.१) on the region of Uma's breasts
इवइव like
आर्द्रचन्दनेआर्द्रचन्दन (७.१) on wet sandalwood paste
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.