सचकितमिव विस्मयाकुलाभिः
शुचिसिकतास्वतिमानुषाणि ताभिः ।
क्षितिषु ददृशिरे पदानि जिष्णो-
रुपहितकेतुरथाङ्गलाञ्छनानि ॥

अन्वयः AI अथ विस्मय-आकुलाभिः ताभिः शुचि-सिकतासु क्षितिषु जिष्णोः उपहित-केतु-रथ-अङ्ग-लाञ्छनानि अति-मानुषाणि पदानि स-चकितम् इव ददृशिरे।

English Summary AI Then, filled with wonder, the Apsaras saw on the pure, sandy grounds the superhuman footprints of Arjuna. Marked with the divine signs of the banner and the chariot-wheel, they gazed upon them as if with alarm.

सारांश AI उन्होंने निर्मल रेत पर ध्वज और चक्र के चिह्नों वाले अर्जुन के अलौकिक पदचिह्नों को आश्चर्य के साथ देखा।

घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) सचकितमिति ॥ विस्सयाकुलाभिस्ताभिः स्त्रीभि: कर्त्रीभिः शुचयः सिकता यासु तासु । पादरेखाभिव्यक्तियोग्यास्वित्यर्थः । क्षितिषूपहितानि विन्यस्तानि केतुरथाङ्गलाञ्छनानि रेखास्वरूपध्वजचक्राण्येव चिह्नानि येषु तान्यत एवातिमानुषाणि जिष्णोरर्जुनस्य पदानि सचकितमिव सभयमिव यथा तथा दद्दशिरे दृष्टानि । अद्भुतवस्तुदर्शनाद्भयविस्मयौ भवत इति भावः ॥

पदच्छेदः AI

सचकितमिव	सचकितम्–इव	as if with alarm
विस्मयाकुलाभिः	विस्मय–आकुल (३.३)	by those who were filled with wonder
शुचिसिकतासु	शुचि–सिकता (७.३)	on the pure sands
अतिमानुषाणि	अतिमानुष (२.३)	superhuman
ताभिः	तद् (३.३)	by them
क्षितिषु	क्षिति (७.३)	on the grounds
ददृशिरे	ददृशिरे (√दृश् भावकर्मणोः लिट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.)	were seen
पदानि	पद (२.३)	footprints
जिष्णोः	जिष्णु (६.१)	of Jishnu (Arjuna)
उपहितकेतुरथाङ्गलाञ्छनानि	उपहित (उप√धा+क्त)–केतु–रथ–अङ्ग–लाञ्छन (२.३)	marked with the signs of the banner and the chariot-wheel

छन्दः पुष्पिताग्रा []

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
स	च	कि	त	मि	व	वि	स्म	या	कु	ला	भिः
शु	चि	सि	क	ता	स्व	ति	मा	नु	षा	णि	ता	भिः
क्षि	ति	षु	द	दृ	शि	रे	प	दा	नि	जि	ष्णो
रु	प	हि	त	के	तु	र	था	ङ्ग	ला	ञ्छ	ना	नि

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect