न दलति निचये तथोत्पलानां
न च विषमच्छदगुच्छयूथिकासु ।
अभिरतुमुपलेभिरे यथासां
हरितनयावयवेषु लोचनानि ॥

अन्वयः AI आसाम् लोचनानि उत्पलानां निचये तथा न अभिरतुम् उपलेभिरे, विषमच्छदगुच्छयूथिकासु च न, यथा हरितनयावयवेषु अभिरतुम् उपलेभिरे।
English Summary AI The eyes of the celestial women did not find as much delight in the clusters of blue lotuses or in the bunches of jasmine as they found in gazing upon the limbs of Arjuna, the son of Hari (Indra).
सारांश AI अप्सराओं की दृष्टि न तो कमलों पर टिकी और न ही जूही के फूलों के गुच्छों पर; वे केवल अर्जुन के दिव्य अंगों के सौन्दर्य को ही निहारती रहीं।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः) नेत्यादि ॥ आसां लोचनानि हरितनयावयवेषु यथा तथा दलति विकसत्युत्पलानां निचयेऽमिरतिं नोपलेभिरे न प्रापुः। तथा विषमच्छदगुच्छाः सप्तपर्णस्तबका यूथिकमल्लिकाश्च तास्वभिरतिं नोपलेभिरे।सप्तपर्णो विशालत्वक्शारदो विषमच्छदःइत्यमरः (अमरकोशः २.४.२३ ) । तथा रमणीयत्वात् । तदवयवानामित्यर्थः । इति चक्षुःप्रीतिरुक्ता ॥ अथ मनःसङ्गं सूचयति
पदच्छेदः AI
not
दलतिदलति (√दल् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) rested upon
निचयेनिचय (७.१) in the cluster
तथातथा so much
उत्पलानाम्उत्पल (६.३) of blue lotuses
not
and
विषमच्छदगुच्छयूथिकासुविषमछदगुच्छयूथिका (७.३) in the clusters of Yuthika (jasmine)
अभिरतुम्अभिरति (२.१) delight
उपलेभिरेउपलेभिरे (उप√लभ् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.) they obtained
यथायथा as
आसाम्इदम् (६.३) Their
हरितनयावयवेषुहरितनयअवयव (७.३) on the limbs of Hari's son (Arjuna)
लोचनानिलोचन (१.३) the eyes
छन्दः पुष्पिताग्रा []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३
ति नि ये थो त्प ला नां
वि च्छ गु च्छ यू थि का सु
भि तु मु ले भि रे था सां
रि या वे षु लो ना नि
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.