अन्वयः
AI
अविरलफलिनीवनप्रसूनः कुसुमितकुन्दसुगन्धिगन्धवाहः विरलतुषारकणः तुषारकालः चिराय असमयजं गुणं लेभे।
English Summary
AI
The dewy season (Hemanta), characterized by sparse frost, abundant Priyangu flowers, and a breeze fragrant with jasmine, possessed for a long time a charm that was unseasonal, as these features are typically associated with other times of the year.
सारांश
AI
शिशिर काल ने फलते हुए वनों और कुन्द के पुष्पों की सुगन्धित वायु के माध्यम से असमय ही अद्भुत प्राकृतिक सौन्दर्य प्राप्त कर लिया।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
अविरलेति ॥ अविरलानि धनानि फलिनीवनानां प्रियंगुवनानां प्रसूनानि यस्मिन्सः।
प्रियंगुः फलिनी फली इत्यमरः (अमरकोशः २.४.५५ ) । कुसुमितैः कुन्दैर्माध्यकुसुमैः सुगन्धिर्गन्धवाहो यस्मिन्सः।माध्यं कुन्दम्' इत्यमरः। शैशिराणामपि कुन्दानां हेमन्ते प्रादुर्भावादविरोधः । विरलतुषारकण इति प्रारम्भोक्तिः । तुषारकालो हेमन्तश्चिरायासमयजमकालसंभवं गुणमुत्कर्षं लेभे ॥
पदच्छेदः
AI
| अविरलफलिनीवनप्रसूनः | अविरल–फलिनी–वन–प्रसून (१.१) | having abundant flowers from Priyangu groves |
| कुसुमितकुन्दसुगन्धिगन्धवाहः | कुसुमित–कुन्द–सुगन्धि–गन्धवाह (१.१) | having a breeze fragrant with blossomed jasmine |
| गुणम् | गुण (२.१) | a quality |
| असमयजम् | असमयज (२.१) | born out of season |
| चिराय | चिराय | for a long time |
| लेभे | लेभे (√लभ् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | attained |
| विरलतुषारकणः | विरल–तुषार–कण (१.१) | having sparse frost particles |
| तुषारकालः | तुषारकाल (१.१) | The dewy season (Hemanta) |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.