द्रुतपदमभियातुमिच्छतीनां
गमनपरिक्रमलाघवेन तासाम् ।
अवनिषु चरणैः पृथुस्तनीना-
मलघुनितम्बतया चिरं निषेदे ॥
द्रुतपदमभियातुमिच्छतीनां
गमनपरिक्रमलाघवेन तासाम् ।
अवनिषु चरणैः पृथुस्तनीना-
मलघुनितम्बतया चिरं निषेदे ॥
गमनपरिक्रमलाघवेन तासाम् ।
अवनिषु चरणैः पृथुस्तनीना-
मलघुनितम्बतया चिरं निषेदे ॥
अन्वयः
AI
द्रुत-पदम् अभियातुम् इच्छतीनां पृथु-स्तनीनां तासां गमन-परिक्रम-लाघवेन (अपि) अलघु-नितम्बतया चरणैः अवनिषु चिरं निषेदे।
English Summary
AI
Although the full-breasted nymphs desired to walk quickly and possessed a natural swiftness in their gait, their feet lingered long on the ground due to the heaviness of their large hips.
सारांश
AI
शीघ्र चलने की इच्छुक उन भारी स्तनों और नितम्बों वाली सुंदरियों के पैर भारीपन के कारण पृथ्वी पर मंद गति से पड़ रहे थे।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
मुनिरूप इति ॥ मुने रूपमिव रूपं यस्य स मुनिरूपः। मुनिवेषधारीत्यर्थः । स इन्द्रोऽनुरूपेण । दर्शनप्रदानयोग्येनेत्यर्थः । सूनुना पुत्रेणार्जुनेन पुरोऽग्रे ददृशे दृष्टः । कथंभूतः। वयो यौवनादिकमतीतो वृद्धः। 'द्वितीया श्रित-इत्यादिना द्वितीयासमासः। द्राघीयसातिदीर्घेण । 'प्रियस्थिर-'इत्यादिना दीर्घशब्दस्य द्राघादेशः । अध्वना । अध्वगमनेनेत्यर्थः । परिक्लान्तः परिश्रान्तः । किलेत्यलीके । वृद्ध इव दूराध्वश्रान्त इव स्थित इत्यर्थः । 'इव' इति पाठे स्पष्टार्थः ॥
पदच्छेदः
AI
| द्रुतपदम् | द्रुत–पदम् (२.१) | with quick steps |
| अभियातुम् | अभियातुम् (अभि√या+तुमुन्) | to go towards |
| इच्छतीनाम् | इच्छत् (√इष्+शतृ, ६.३) | of those desiring |
| गमनपरिक्रमलाघवेन | गमन–परिक्रम–लाघव (३.१) | with the swiftness of their gait |
| तासाम् | तद् (६.३) | of them |
| अवनिषु | अवनि (७.३) | on the grounds |
| चरणैः | चरण (३.३) | by the feet |
| पृथुस्तनीनाम् | पृथु–स्तनी (६.३) | of the full-breasted ones |
| अलघुनितम्बतया | अलघु–नितम्ब–ता (३.१) | due to the heaviness of their hips |
| चिरम् | चिरम् | for a long time |
| निषेदे | निषेदे (नि√सद् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was placed |
छन्दः
पुष्पिताग्रा []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| द्रु | त | प | द | म | भि | या | तु | मि | च्छ | ती | नां | |
| ग | म | न | प | रि | क्र | म | ला | घ | वे | न | ता | साम् |
| अ | व | नि | षु | च | र | णैः | पृ | थु | स्त | नी | ना | |
| म | ल | घु | नि | त | म्ब | त | या | चि | रं | नि | षे | दे |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.