अन्वयः
AI
एक-सानु-सद्मा (सः) लोचन-अभिरामैः गगन-विसारिभिः अंशुभिः परीतः (सन्) महीधरस्य सकलं शिखर-निचयं दधत् अपि शशधरः इव (बभौ)।
English Summary
AI
Though dwelling on a single peak, he (Arjuna), surrounded by his lustre which was pleasing to the eyes and spread across the sky, seemed to bear the entire cluster of the mountain's peaks, just like the moon.
सारांश
AI
चंद्रमा की किरणों के समान कांति वाले अर्जुन एक ही शिखर पर स्थित होकर भी संपूर्ण पर्वत को प्रकाशित कर रहे थे।
घण्टापथव्याख्या (मल्लिनाथः)
शशधरश्चन्द्र इव लोचनाभिरामैर्नेत्राह्लादकरैर्गगनविसारिभिरंशुभिस्तेजोभिः परीतो व्याप्तोऽम्बरवदेकं सानु सद्म यस्य सः । एकदेशस्थोऽपीत्यर्थः। महीधरस्येन्द्रकीलस्य सकलं शिखरनिचयमपि दधदावृण्वन्निवेत्युत्प्रेक्षा ॥
पदच्छेदः
AI
| शशधर | शशधर (१.१) | the moon |
| इव | इव | like |
| लोचनाभिरामैः | लोचन–अभिराम (३.३) | pleasing to the eyes |
| गगनविसारिभिः | गगन–विसारिन् (३.३) | spreading in the sky |
| अंशुभिः | अंशु (३.३) | by rays of lustre |
| परीतः | परीत (परि√इ+क्त, १.१) | surrounded |
| शिखरनिचयम् | शिखर–निचय (२.१) | the collection of peaks |
| एकसानुसद्मा | एक–सानु–सद्मन् (१.१) | having his abode on a single peak |
| सकलमिव | सकलम् (२.१)–इव | as if the entire |
| अपि | अपि | even |
| दधन् | दधत् (√धा+शतृ, १.१) | holding |
| महीधरस्य | महीधर (६.१) | of the mountain |
छन्दः
पुष्पिताग्रा []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| श | श | ध | र | इ | व | लो | च | ना | भि | रा | मै | |
| र्ग | ग | न | वि | सा | रि | भि | रं | शु | भिः | प | री | तः |
| शि | ख | र | नि | च | य | मे | क | सा | नु | स | द्मा | |
| स | क | ल | मि | वा | पि | द | ध | न्म | ही | ध | र | स्य |
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.